Necaset/pislik iki kısma ayrılır:
Köpek, domuz veya onlardan doğanların pis oluşu. Mezhep içerisinde bunların artıklarının, ilki toprakla olmak üzere yedi defa yıkanacağında ihtilaf bulunmamaktadır. Bu, İmam Şafü’nin de görüşüdür. Çünkü hadiste şöyle gelmiştir: “Köpek sizden birinizin kabını yaladığında onu yedi defa yıkayınız.” Buharı ve Müslim ittifak etmişlerdir. Müslim’ de ise; “ilki toprakla olmak üzere . . . yıkayınız.” şeklindedir.
Ebu Hanife şöyle demiştir : Necasetlerin temizlenmesinde bir sayıya uymak gerekli değildir. Dolayısıyla bir kimse, temizlendiğine dair bir galip zan oluşana kadar o necaseti yıkar. Çünkü Allah Resulü’nün (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Köpeğin yaladığı kaplar üç, beş ya da yedi kez yıkanır.” Herhangi bir sayıyı tayin etmemiştir.
Fakat bu, Ebu Hureyre’den birtakım zayıf kanallardan gelmiştir. Onun yedi kere yıkamakla ilgili naklettiği hadise muhalif düşmektedir. Zira Ebu Hureyre’nin kendisi dahi, Abdullah b. Muğaffel’in yedi kere yıkamakla ile ilgili rivayetine muvafakat etmiştir ki bu hadisi de Müslim rivayet etmiştir. Öyleyse buna ters olan açıklamalara iltifat etmemek gerekir.
Hadisteki toprağın yerine, sabun ya da eşnan (köpüklü bir tür temizlik malzemesi) gibi başka bir şey kullanılacak olursa, iki görüşten birisine göre bu yeterli gelir. Çünkü bu gibi nesneler temizlemede topraktan daha iyidir. Hadisteki toprağın özellikle ifade edilmesi sadece dikkat çekmek içindir.
Diğer görüşe göre de bu nesneler yeterli değildir; çünkü bu bir temizliktir ve orada toprak emredilmiştir, başka bir nesne toprağın yerini tutamaz. Bu durum teyemmüm gibidir; zira teyemmümde akıl devre dışında kalır ve taabbudi (ibadetse!) bir emir gereği ifa edilir. Dolayısıyla da bu konuda kıyas edilemez.
Köpek ve domuzun pis oluşu. Bunda iki rivayet gelmiştir:
Birinci rivayet: Sayıya uymak vaciptir. Miktarı hakkında da yine iki rivayet gelmiştir: Birisi; (köpeğin) yalamasındaki necasete kıyasla “yedi kere” yıkamak. İkincisi de; üç kere yıkamak. Çünkü Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) uykudan kalkan bir kimsenin, elini kaba sokmadan önce elini üç kere yıkamasını emretmiştir. Bu şekilde necaset vehminin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. Zira necaset vehmi, ancak necasetin tamamen yok olduğu vakit kalkacaktır.
İkinci rivayet: Sayıya uymak vacip değildir; sadece necasetin kendisinin izale edilmesi için sayıya bağlı kalmaksızın bolca su ilavesi yapılıp, yıkanır. Bu görüş, İmam Şafü’ye aittir.
Bu görüşün dayanağı Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’ in şu buyruğudur: “Sizden birinizin elbisesine hayız kanı bulaşırsa onu (bezle, pamukla) ovalasın, sonra su ile yıkasın ve namazını kılsın.” Buhar! ve Müslim ittifak etmiştir. Burada herhangi bir sayıyı emretmemiştir. Bir de Allah’ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem), (mescide) idrar yapan bir bedevinin idrarının üzerine bir kova su dökerek temizlenmesini emretmiştir. Buhari ve Müslim ittifak etmiştir. Herhangi bir sayıyı emretmemiştir. Zira bu, köpekten başkasının necaseti olduğundan -tıpkı yerdeki bir necaset gibi- belirli bir sayıya bağlı kalınmasına gerek yoktur.