Gece dönüp gitmeye başladığı zaman.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve (ve) el-leyli (geceye) iza (o zaman ki) ases (kararıp çöktü)
Mukatil Tefsiri
Yani gece karanlığını yaydığı zaman. Bir başka açıklamaya göre bütün canlıların üzerine karanlığı çöktüğü zaman; böceklerin, yılanların, akreplerin, yırtıcı hayvanların ve vahşi hayvanların üzerine gece çöktüğü vakit.
Taberi Tefsiri
Rabbimiz geceye, “dönüp gitmeye başladığı zaman” yemin etmiştir. Yani: Gece dönüp gitmeye başladığında ona yemin ederim. Tefsir ehli, “Gece as‘ase ettiği zaman” sözünün anlamında ihtilaf etmiştir. Bazıları bunun “gece geriye çekilip gittiği zaman” anlamına geldiğini söylemiştir. İbn Abbas’tan rivayet edildiğine göre “Gece as‘ase ettiği zaman” sözü, “gece dönüp gittiği zaman” demektir. İbn Abbas’tan gelen başka bir rivayette de aynı şekilde “dönüp gittiği zaman” diye açıklanmıştır. Ebû Zabyân’dan rivayet edildiğine göre o, Ali b. Ebî Tâlib’i doğuya doğru çıkarken takip ediyordu; fecirle karşılaşınca Ali bu ayeti okudu: “Gece dönüp gitmeye başladığı zaman.” Ebû Abdurrahman’dan rivayet edildiğine göre Ali, çarşı kapısı taraflarından çıkmıştı; sabah yahut fecir doğmuştu. Bunun üzerine: “Gece dönüp gitmeye başladığı zaman ve sabah nefes aldığı zaman” ayetlerini okudu ve: “Vitir hakkında soru soran nerede? İşte vitir vakti için ne güzel saat budur” dedi. Mücâhid, “Gece as‘ase ettiği zaman” hakkında: “Onun gelişi de denilir, gidişi de denilir” demiştir. Katâde, Dahhâk ve İbn Zeyd ise bunu “gece dönüp gittiği zaman” diye açıklamıştır. İbn Zeyd: “As‘ase, dönüp gitti demektir” demiş, ardından sabahın doğudan nefes aldığını söylemiş ve fecir doğuşunu göstermek üzere doğu tarafına işaret etmiştir.
Bazıları ise “as‘ase” sözünün, gece karanlığıyla geldiği zaman anlamına geldiğini söylemiştir. Hasan, “Gece insanları örttüğü zaman” demiştir. Atiyye de eliyle batı tarafına işaret ederek bunun gecenin gelişi anlamına geldiğini söylemiştir. Taberî’ye göre bu iki yorumdan doğruya daha yakın olan, bunun “gece dönüp gittiği zaman” anlamında olmasıdır. Çünkü hemen ardından “Sabah nefes aldığı zaman” buyurulmuştur. Bu da yeminin, gece giderken ve gündüz gelirken yapıldığını göstermektedir. Araplar “gece as‘ase etti” ve “gece se‘se‘a etti” sözlerini, gece dönüp gidip kendisinden geriye az bir şey kaldığında kullanırlar. Rü’be b. el-Accâc’ın şiirinde geçen “ne kadar çabuk geriledi” anlamındaki ifade buna örnektir. Alkame b. Kurt’un “Sabah onun için nefes alınca ve gecesi açılıp as‘ase edince” sözü de “gece dönüp gidince” anlamındadır. Bazı Arap dili bilginleri “as‘ase”nin gecenin başının yaklaşması ve kararması olduğunu ileri sürmüşse de, Ferrâ’nın aktardığı bazı şiir örnekleri hakkında bunların uydurma görüldüğü de zikredilmiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…