Pisliği terk et!
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve’r-rucze (ve pisliği/azabı) fe-hcur (terk et).
Mukatil Tefsiri
Buradaki “pislik”ten maksat putlardır. Özellikle İsâf ve Nâile adlı, Kâbe yanında bulunan iki put kastedilmektedir. Mekke kâfirleri bunların yanından geçtiklerinde yüzlerini onlara sürerlerdi. Allah Teâlâ Peygamber’e bunlardan uzak durmasını emretti.
“Ricz” kelimesi ayrıca hareket etmeyen putları ifade etmektedir. Müfessir, bunu bir hastalığa yakalanmış develere benzetmektedir. Böyle develer hastalık sebebiyle acıdan hareket edemezler. Putlar da hiçbir hareket ve güç sahibi olmadıkları için onlara benzetilmiştir.
Taberi Tefsiri
Kıraat âlimleri bu ayetin okunuşu hakkında ihtilaf etmiştir. Medine kurrâsından bazıları ve Kûfe kurrâsının çoğu bunu “ricz” şeklinde râ harfini kesreli okumuştur. Mekkeli ve Medineli bazı kurrâ ise “rucz” şeklinde râ harfini dammeli okumuştur. Râ harfini dammeli okuyanlar bunu putlar anlamına yöneltmiş ve sözün anlamının: “Putlardan uzak dur; onlara ibadeti bırak, onlara hizmet etmeyi terk et.” olduğunu söylemişlerdir. Râ harfini kesreli okuyanlar ise bunu azap anlamına yöneltmiş ve anlamının: “Azaptan uzak dur.” yani “Sana azabı gerektirecek amellerden uzak dur.” olduğunu söylemişlerdir. Bu konuda doğru olan şudur: Bunların ikisi de bilinen kıraatlerdir. Okuyucu hangisiyle okursa isabet etmiş olur. Buradaki damme ve kesre, aynı anlamda kullanılan iki dildir. Biz önceki tefsir âlimlerinden bu iki okuyuşun anlamını birbirinden ayıran birini bulmadık. Bize ulaştığı kadarıyla bu ayrımı yapan kişi Kisâî’dir. Tefsir ehli bu yerde “rucz/ricz” kelimesinin anlamı konusunda ihtilaf etmiştir. Bir kısmı bunun putlar olduğunu söylemiştir. Bu görüşü söyleyenlerden Ali bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Sâlih bize rivayet etti, dedi ki: Muâviye bana Ali’den, o da İbn Abbas’tan rivayet etti. İbn Abbas, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Bu gazaptır; o da putlardır.” Muhammed b. Amr bize rivayet etti, dedi ki: Ebû Âsım bize rivayet etti, dedi ki: Îsâ bize rivayet etti. Hâris de bana rivayet etti, dedi ki: Hasan bize rivayet etti, dedi ki: Verkā bize rivayet etti. Hepsi İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti. Mücâhid, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Putlardan uzak dur.” Ebû Küreyb bize rivayet etti, dedi ki: Vekî‘ bize İsrâil’den rivayet etti. Ebû Cafer dedi ki: Sanırım o bunu Câbir’den, o da Mücâhid ve İkrime’den rivayet etti. Onlar “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dediler: “Putlardan uzak dur.” Bişr bize rivayet etti, dedi ki: Yezîd bize rivayet etti, dedi ki: Saîd bize Katâde’den rivayet etti. Katâde, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “İsâf ve Nâile’den uzak dur. Bunlar Kâbe’nin yanında bulunan iki puttu; yanlarına gelen kimse onların yüzlerini mesh ederdi. Allah peygamberine onlardan kaçınmasını ve uzak durmasını emretti.” İbn Abdüla‘lâ bize rivayet etti, dedi ki: İbn Sevr bize Ma‘mer’den, o da Zührî’den rivayet etti. Zührî, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Bunlar putlardır.” Yûnus bana rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Rucz, onların tapmakta oldukları ilahlarıdır. Allah ona onlardan uzak durmasını, onlara gitmemesini ve yaklaşmamasını emretti.” Diğer bazıları ise bunun anlamının: “Günahı ve isyanı terk et.” olduğunu söylemiştir. Bu görüşü söyleyenlerden İbn Humeyd bize rivayet etti, dedi ki: Mihrân bize Süfyân’dan, o Muğîre’den, o da İbrahim’den rivayet etti. İbrahim, “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle dedi: “Günahtan uzak dur.” Hüseyin’den bana rivayet edildi; o, Ebû Muâz’ı şöyle derken işitmiş: Ubeyd bize rivayet etti, dedi ki: Dahhâk’ı “Pislikten uzak dur!” ayeti hakkında şöyle derken işittim: “Günahtan uzak dur.” Biz “ricz/rucz” kelimesinin anlamını daha önce, burada tekrar etmeye gerek bırakmayacak delilleriyle açıklamıştık.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…