O ki ölümü ve hayatı yarattı; hanginizin daha güzel amel işleyeceğini denemek için. O, mutlak güç sahibidir, çok bağışlayandır.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ellezî (O ki) halaka (yarattı) el-mevte (ölümü) ve’l-hayate (ve hayatı), li-yebluvekum (sizi denemek için) eyyukum (hanginizin) ahsenu amela (amel bakımından daha güzel olduğunu). Ve huve (ve O) el-azizu (Azîz’dir) el-gafur (çok bağışlayandır).
Mukatil Tefsiri
“O, ölümü ve hayatı yaratmıştır.” Yani dirileri öldürür ve ölüleri diriltir. İnsanı önce nutfeden, sonra alakadan yaratır; ardından ona ruh üfler ve böylece canlı hâle getirir.
“Hanginizin daha güzel amel işleyeceğini denemek için.” Yani sizi bununla imtihan etmek ve sınamak için.
Abdullah b. Sâbit, babasından, o da babasından, o da Ebû Sâlih’ten, o da Mukâtil b. Süleyman’dan, o da Dahhâk b. Müzâhim’den, o da Abdullah b. Abbas’tan rivayet ettiğine göre İbn Abbas, “Hanginizin daha güzel amel işleyeceğini” ifadesi hakkında şöyle demiştir:
“Hanginiz farzları daha eksiksiz yerine getirecek?”
“O, mutlak güç sahibidir.” Yani mülkünde güçlüdür; kendisine isyan edenlerden intikam alma kudretine sahiptir.
“Çok bağışlayandır.” Yani müminlerin günahlarını bağışlayandır.
Taberi Tefsiri
“O ki ölümü ve hayatı yarattı.” Dilediğini ve dilediği şeyi öldürür, dilediğini ve dilediği şeyi belirlenmiş bir vakte kadar yaşatır.
“Hanginizin daha güzel amel işleyeceğini denemek için.” Yani sizi imtihan etmek, ey insanlar, hanginizin Allah’a daha itaatkâr ve O’nun rızasını aramada daha hızlı olduğunu ortaya çıkarmak için.
Bu konuda Katâde şöyle demiştir:
“O ki ölümü ve hayatı yarattı.” Allah, Âdemoğlunu ölümle zelil kılmıştır. Dünyayı hayat ve yok oluş yurdu, ahireti ise karşılık ve ebedî kalış yurdu kılmıştır.
Katâde’den rivayet edildiğine göre, “O ki ölümü ve hayatı yarattı; sizi denemek için…” ayeti hakkında şöyle demiştir:
Nakledildiğine göre Allah’ın Peygamberi şöyle buyururdu:
“Allah, Âdemoğlunu ölümle zelil kılmıştır.”
“O, mutlak güç sahibidir.” Yani O, kendisine isyan eden ve emrine karşı gelenlerden intikam almada güçlü ve şiddetlidir.
“Çok bağışlayandır.” Günahlarından dönüp kendisine yönelen ve tövbe edenlerin günahlarını bağışlayandır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…