Şüphesiz Allah, kendi yolunda saf bağlayarak savaşanları sever. Onlar sanki birbirine kenetlenmiş sağlam bir bina gibidirler.”
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İnne’llahe (şüphesiz Allah) yuhibbu (sever) ellezine yukatilune (savaşanları) fi sebilihi (O’nun yolunda) saffen (saf halinde), ke-ennehum (sanki onlar) bunyanun (bir bina gibi) mersus (kenetlenmiş).
Mukatil Tefsiri
Allah Teâlâ, kendisine en sevgili olan amellerden birinin, iman ettikten sonra kendi yolunda ve itaatinde savaşmak olduğunu bildirmiştir. “Saf bağlayarak” ifadesi, savaş sırasında düzenli sıralar hâlinde durmayı ifade eder. “Sanki birbirine kenetlenmiş sağlam bir bina gibi” ifadesi ise saf içerisindeki kişilerin birbirine sıkıca bitişmiş olmalarını anlatır.
Allah, imandan sonra kendisine en sevgili ameli onlara haber verince onlar savaşı hoş karşılamadılar. Bunun üzerine Allah onları öğütledi ve terbiye etti. Bu sebeple: “Yapmayacağınız şeyi niçin söylüyorsunuz?” buyurdu.
Bu ayet, Ensar’dan Evs ve Hazrec kabileleri hakkında nazil olmuştur. Bunların arasında Abdullah b. Revâha ve başkaları da bulunuyordu.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, daha önce “Allah’ın en çok sevdiği amel hangisidir?” diye soran ve onu öğrendikleri takdirde ömürlerinin sonuna kadar yerine getireceklerini söyleyen kimselere cevap vererek, kendisinin sevdiği amellerden birinin Allah yolunda savaşmak olduğunu bildirmektedir. Buradaki “Allah yolunda” ifadesi, Allah’ın dini, emri ve insanları davet ettiği hak yol anlamındadır. Allah Teâlâ, kendi yolunda savaşanları sevdiğini, onların düşmanlarına karşı düzenli saflar hâlinde durduklarını ve dağınık davranmadıklarını haber vermektedir.
“Saf bağlayarak” ifadesi, onların Allah’ın düşmanlarına karşı savaşırken düzgün sıralar oluşturduklarını ve birbirlerinden ayrılmadan mücadele ettiklerini ifade etmektedir. Ardından gelen “Onlar sanki birbirine kenetlenmiş sağlam bir bina gibidirler” ifadesi ise bu saf düzeninin ne derece sağlam ve sıkı olduğunu açıklamaktadır. Yani onlar Allah yolunda savaşırken öyle bir düzen ve birlik içerisindedirler ki, adeta taşları ve parçaları birbirine sıkıca bağlanmış, aralarında hiçbir boşluk bırakılmamış sağlam bir duvar veya bina görünümündedirler. Binanın parçaları nasıl birbirine kenetlenmiş ve eksiksiz şekilde sağlamlaştırılmışsa, onların safları da aynı şekilde sağlam ve düzenlidir. Bazı âlimler, “kenetlenmiş” ifadesini kurşunla birleştirilmiş ve sağlamlaştırılmış bina şeklinde açıklamışlardır.
Müfessirler de bu ayeti benzer şekilde tefsir etmişlerdir. Katâde, “Şüphesiz Allah kendi yolunda saf bağlayarak savaşanları sever. Onlar sanki birbirine kenetlenmiş sağlam bir bina gibidirler” (Saff 4) ayeti hakkında şöyle demiştir: Bir bina sahibinin, binasında bir gedik veya bozukluk bulunmasını istemediğini görmez misin? Allah Teâlâ da işinin ve emrinin dağınık olmasını sevmez. Allah müminleri savaşta nasıl nitelemişse, namazda da aynı şekilde saf düzeni içerisinde olmalarını istemiştir. Bu sebeple Allah’ın emrine sarılın; çünkü Allah’ın emri ona tutunan kimse için bir korunaktır.
İbn Zeyd ise bu ayetin, sözlerini amelleriyle doğrulayan müminleri övdüğünü söylemiştir. Ona göre Allah’ın sevdiği kimseler, söyledikleri sözleri davranışlarıyla tasdik edenlerdir. Buna karşılık bir kısım insanlar Allah yolunda mücadele edeceklerini söylemelerine rağmen, Peygamber savaşa çıktığında geri durmuş, ondan ayrılmış ve geride kalmışlardır. Böylece sözlerini amelleriyle doğrulamamışlardır. Bu sebeple Allah Teâlâ, önce “Ey iman edenler! Yapmayacağınız şeyi niçin söylüyorsunuz?” (Saff 2) ve “Yapmayacağınız şeyi söylemeniz Allah katında büyük bir nefret sebebidir.” (Saff 3) buyurmuş, ardından da sözlerini amelleriyle doğrulayan kimseleri övmek için “Şüphesiz Allah kendi yolunda saf bağlayarak savaşanları sever.” (Saff 4) buyurmuştur.
Bazı ilim ehli ise bu ayetten hareketle yaya olarak yapılan savaşın atlı olarak yapılan savaştan daha faziletli olduğu görüşünü ileri sürmüştür. Onlara göre Allah Teâlâ’nın “saf bağlayarak” ifadesini kullanmasının sebebi budur. Çünkü atlı birlikler tam anlamıyla saf düzeni oluşturamazken, piyadeler düzgün sıralar hâlinde saf tutabilmektedirler. Bu görüşü nakledenler arasında Ebû Bahriyye de bulunmaktadır. O, insanların at üzerinde savaşmayı hoş karşılamadıklarını, yerde ve saf düzeni içerisinde savaşmayı daha faziletli gördüklerini nakletmiş ve bunu “Şüphesiz Allah kendi yolunda saf bağlayarak savaşanları sever. Onlar sanki birbirine kenetlenmiş sağlam bir bina gibidirler.” (Saff 4) ayetine dayandırmıştır. Hatta kendisi, savaş sırasında saftan ayrıldığını veya sağa sola baktığını görmeleri hâlinde arkadaşlarına kendisini uyarmalarını tavsiye edecek kadar saf düzenine önem vermiştir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…