Yakında bilecekler — kimin yalancı ve kendini beğenmiş olduğunu.
Diyanet Vakfı
Yarın onlar, yalancı ve şımarığın kim olduğunu bileceklerdir.
Kurtubi Tefsiri
Yarın kimin mağrur ve şımarık bir yalancı olduğunu bileceklerdir.
“Yarın kimin mağrur ve şımarık bir yalancı olduğunu bileceklerdir.” Kıyâmet gününde azâbı göreceklerdir yahut dünya hayatında azâbın üzerlerine ineceği vakit bunu göreceklerdir, demektir.
İbn Amir ve Hamza,
“bileceklerdir” âyetini “ye” harfi yerine “te” ile Hz. Salih’in kavmine bir hitabı diye okumuşlardır. (“Bileceksiniz” demek olur.) Diğerleri ise “ye” harfiyle, yüce Allah tarafından, Salih (aleyhisselâm)a onların durumunu haber veren bir fiil anlamını verecek şekilde okumuşlardır.
“Yarın” âyeti da insanların yakınlığı anlatmak üzere kullanmayı adet edindikleri üsluba göre kullanılmıştır. Nitekim Araplar akıbetlerin yakınlığını anlatmak üzere: Muhakkak yarın bugünle beraberdir, derler. Şair de şöyle demiştir:
“Onda ölümün şaşmaz okları vardır,
Bugün ölmeyen bir kimse yarın ölecektir.”
et-Tirimmah da şöyle demiştir:
“Teselli edin beni, ağıtçılar ağıt yakmadan,
Ve can böğürler arasında çırpınmadan.
Yarın gelmeden önce (yapın humı!) vay yazık bana yarından ötürü,
Arkadaşlarım gittiği halde ben gitmesem,”
O bu sözleriyle bizatihi yarını değil, ölüm zamanını kastetmektedir.
“Kimin mağrur ve şımarık bir yalancı” âyetindeki lâfzını Ebû Kilabe asla uygun olarak “şın” harfini üstün, “re” harfini şeddeli olarak: “Daha kötü” diye okumuştur. Ebû Hatim ise şöyle demektedir: Araplar şiirdeki zaruret hali dışında hemen hemen: “Daha şerli, daha kötü” ve; ” Daha iyi, daha hayırlı” diye kullanmazlar. (Yani bunları başta hemze olmaksızın kullanırlar.) Ru’be’nin şu mısraında olduğu gibi:
“Bilal insanların en hayırlısı ve en hayırlılarının oğludur.”
Bunun yerine onlar (baştaki hemzeyi telaffuz etmeksizin): “O kavminin hayırlısıdır, insanların kötüsüdür” derler. Yüce Allah:
“Siz insanlar için çıkarılmış en hayırlı bir ümmetsiniz.” (Al-i İmrân, 3/110) âyeti ile:
“Hangisinin makamca daha kötü olduğunu bileceklerdir, ” (Meryem, 19/75) diye buyurmakta (ve burada da “en hayırlı” ile “daha kötü” lâfızlarının başlarında hemze bulunmamakta)dır
Ebû Hayve’den rivâyete göre ise o, bu lazfı “şın” harfini üstün, “re” harfini şeddesiz okumuştur. Mücahid ve Said b. Cübeyr’den ise “şın” harfini ötreli, “re” harfini şeddesiz okuduğu rivâyet edilmiştir. en-Nehhâs dedi ki; Bu da:
“Mağrur ve şımarık” anlamındadır. “Tedbirli adam” derken şeklinin kullanılması da bunun gibidir.