Öyleyse Allah’a secde edin ve ibadet edin.
Diyanet Vakfı
Haydi Allaha secde edip Ona kulluk edin!
Kurtubi Tefsiri
Haydi artık, Allah’a secde edin ve ibadet edin.
“Haydi artık Allah’a secde edin ve ibadet edin” âyeti ile kastedilenin Kurân’daki tilavet secdesi olduğu söylenmiştir. Bu İbn Mes’ûd’un görüşüdür. Ebû Hanife ve eş-Şafîi de böyle demişlerdir. Surenin baş taraflarında İbn Abbâs yoluyla gelen rivâyette belirtildiği üzere Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) burada secde etmiş, onunla birlikte müşrikler de secde etmişti. Denildiğine göre müşrikler Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın yüce Allah’ın:
“Şimdi haber verin hat ve Uzza’dan ve diğer üçüncüleri olan Menat’tan” (en-Necm, 53/19-20) âyetini okuduğu esnada şeytanların seslerini işitmişler ve bu arada onlara Peygamberin: “İşte bunlar yüce ve güzel gençlerdir ve elbette onların şefaati umulur” dediğini hissettiren şeytan seslerini duymuşlardı. Said b. Cübeyr’in rivâyetinde bu şekilde “umulur” diye gelmiştir. Ebû’l-Aliye’nin rivâyetinde ise
“onların şefaatlerinden razı olunur ve onların gibileri de asla unutulmaz” şeklindedir. Müşrikler bunu duyunca sevindiler ve bu sözlerin daha önce el-Hac Sûresi’nde açıklandığı gibi, Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın sözlerinden olduğunu zannettiler. (Bk. el-Hac, 22/52. âyet, 3. başlık)
Buna dair haber Habeşistan’da bulunan Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın ashabına ulaşınca, Mekkelilerin îman ettiklerini zannederek geri döndüler. Fakat bu sefer Mekkeliler onlara karşı daha sert davrandılar ve yüce Allah onları kurtarıncaya kadar onlara işkence yapmaya koyuldular.
Bir diğer görüşe göre; buradaki secdeden kasıt, namazdaki farz secdedir. İbn Ömer’in görüşü budur. O buradaki secde âyetinin secde edilmesini emir eden âyetlerden olduğu görüşünde değildi. Malik de böyle demiştir.
Ubeyy b. Ka’b (radıyallahü anh)’ın rivâyetine göre Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın son dönemlerdeki uygulaması el-Mufassal diye bilinen sûrelerde secde yapmayı terketmek şeklinde idi. Ancak birinci görüş daha sahihtir. Bu hususa dair yeterli açıklamalar el-Araf Süresi’nin sonlarında (7/206. âyet, 2 ve 3- başlıklarda) geçmiş bulunmaktadır. Âlemlerin Rabbi Allah’a hamdolsun. en-Necm Sûresi’nin tefsiri burada sona ermektedir.