Bize bir örnek verdi, yaratılışını unuttu. “Çürümüş kemikleri kim diriltecek?” dedi.
Diyanet Vakfı
Kendi yaratılışını unutarak bize karşı misal getirmeye kalkışıyor ve: «Şu çürümüş kemikleri kim diriltecek?» diyor.
Kurtubi Tefsiri
Kendi yaratılışını unutarak Bize bir misal getirip dedi ki: “Çürümüş haldeki kemikleri kim diriltecek?”
“Kendi yaratılışını unutarak Bize bir misal getirip dedi ki: Çürümüş haldeki kemikleri kim diriltecek?” âyeti ile ilgili açıklamalarımızı iki başlık halinde sunacağız:
1- Yaratılışını Düşünen Ahirete Zorunlu Olarak Îman Eder:
“Kendi yaratılışını unutarak Bize bir misal getirip…” yani o, Bizim kendisini ölü bir nutfeden yaratıp ona hayat verdiğimizi unuttu. Bu da şu demektir: Onun bu itirazının cevabı bizzat kendi yapısında vardır. İşte bundan dolayı Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) kendisine: “Evet (diriltecektir). Allah seni de diriltecektir ve cehennem ateşine koyacaktır” diye cevap vermiştir.
Bu âyette kıyas yapmanın sıhhatli olduğuna delil vardır. Çünkü yüce Allah, öldükten sonra dirilişi inkâr edenlere karşı ilk yaratmayı delil getirmiştir.
“Dedi ki: Çürümüş haldeki kemikleri kim diriltecek” âyetindeki:
“Çürümüş…ler” demektir, Kemik çürüdü” denilir, Çürümüş” demek olup çoğulu da: …diye gelir. Burada yüce Allah; diye buyurup diye buyurmamasının sebebi, bunun; vezninin yerine kullanılmış olması dolayısıyladır (ma’dul). Bu şekilde, gerçek şeklinden ve vezninden udul ile (vazgeçilerek) kullanılan lâfızların da asıl hakkettikleri i’rabı da sözkonusu olmaz (munsarıf olmazlar).
Yüce Allah’ın:
“Anan da ahlaksız bir kadın değildi.” (Meryem, 19/28) âyetinde (son kelimenin sonundaki) “yuvarlak te” düşürülmüştür. Çünkü bu kelime in yerine getirilmiştir.
Şöyle de denilmiştir: Bu kâfir Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’a: Acaba ben bu çürümüş kemiği ufalayıp rüzgara karşı savuracak olursam, senin görüşüne göre, Allah bunu tekrar iade eder mi? demiş, bunun üzerine de: “De ki: Onları ilk defa yaratan kim ise onları diriltecektir” âyeti nazil olmuştur. Yani bunları herhangi bir şey olmaksızın ilk olarak yaratan, bir şeyden -ki o da acbu’z-zeneb’dir- ikinci olarak tekrar yaratmaya elbette ki kadirdir.