Gölge ile sıcaklık da bir değildir.
Diyanet Vakfı
19, 20, 21. Körle gören, karanlıkla aydınlık, gölge ile sıcak bir olmaz.
Kurtubi Tefsiri
Ve gölge ile sıcak.
“Karanlıkla, aydınlık” el-Ahfeş Said dedi ki: -İkinci- olumsuzluk edatları fazladan gelmiştir,
“Karanlıkla aydınlık ve gölge ile sıcak…” demektir. el-Ahfeş dedi ki:
“Sıcak” ancak gündüz güneşi ile birlikte olan sıcak hakkında kullanılır. ise ancak geceleyin olan sıcak demektir, aksi de söylenmiştir.
Ru’be b. el-Accac da şöyle demiştir: sadece gündüzün sıcağı için, sadece gecenin sıcağı için kullanılır. Bunu da el-Mehdevî nakletmiştir.
el-Ferrâ” ise şöyle demiştir: ancak gündüzün olan sıcak, ise gece de, gündüz de görülen sıcak demektir. en-Nehhâs: Bu daha doğru bir açıklamadır, demiştir. Çünkü şekli; ” Sıcak”ın “feul” veznidir. Bunda çokluk anlamı vardır ki, rahatsızlık veren sıcak anlamına gelir.
Derim ki: Müslim’in, Sahih’inde kaydedildiğine göre Ebû Hüreyre (radıyallahü anh) Resûlüllah (sallallahü aleyhi ve sellem)’dan şöyle buyurduğunu rivâyet etmektedir: “Cehennem ateşi: Rabbim, ben kendi kendimi yiyip bitiriyorum, nefes almama izin ver, dedi. Ona birisi kış mevsiminde diğeri de yaz mevsiminde olmak üzere iki nefeslik izin verdi. İşte siz herhangi bir soğuk ya da bir zemherir gördüğünüzde o cehennemin nefesinden ötürüdür. Herhangi bir sıcak yahut harur (çok sıcak) duyduğunuzda ise bu da cehennemin nefesindendir.” Müslim, I, 432; Müsned, II, 276.
Bu, ez-Zührî’den, o Said’den, o da Ebû Hüreyre’den diye şöyle de rivâyet edilmiştir: “Gördüğünüz sıcak onun semumundan ve duyduğunuz aşın soğuk ise onun zemheririnden ötürüdür.” İbn Mâce, II. 1444; Müsned, II, 394, 503. İşte bu. bu konudaki görüşleri birarada ifade etmekte ve semum ile harurun gece de. gündüz de olabileceğini ortaya koymaktadır. Bunun üzerinde dikkatle düşünmek gerekir.
Buradaki
“gölge ile sıcak”dan kastın, cennet ve cehennem olduğu da söylenmiştir. Çünkü cennet sürekli bir gölgedir. Nitekim yüce Allah şöyle buyurmaktadır:
“Oranın yiyecekleri de, gölgeleri de devamlıdır.” (er-Ra’d, 13/35) Cehennem ateşi ise çok sıcak (harur)dur. Bu anlamdaki açıklamayı es-Süddî de yapmıştır.
İbn Abbâs şöyle demiştir: Bundan kasıt gecenin gölgesi ile gündüzün görülen semum sıcağıdır. Kutrub da: Harurdan kasıt sıcak, gölgeden kasıt da soğuktur.