“Sizi boşuna yarattığımızı ve bize döndürülmeyeceğinizi mi sandınız?”
Diyanet Vakfı
Sizi sadece boş yere yarattığımızı ve sizin hakikaten huzurumuza geri getirilmeyeceğinizi mi sandınız?
Kurtubi Tefsiri
“Acaba siz, Bizim sizi boşuna yarattığımızı ve sizin Bize gerçekten döndürülmeyeceğinizi mî zannettiniz?”
“Acaba siz, Bizim sizi boşuna yarattığımızı… mı zannettiniz?” Haklarında mükâfat ve ceza söz konusu olmaksızın, hayvanları yarattığım gibi, sizi de böyle yaratmış olduğumu mu zannediyorsunuz? Bu da yüce Allah’ın şu âyetini andırmaktadır:
“Yoksa insan başıboş bırakılacağını mı sanır?” (el-Kıyame, 75/36) Yani hayvanlar gibi ihmal edilmiş ve faydasız bırakılacağını mı zanneder?
et-Tirmizî el-Hakîm Ebû Abdullah Muhammed b. Ali dedi ki: Muhakkak yüce Allah bütün İnsanları kul olarak ve kendisine ibadet etsinler diye yaratmıştır, İbadetleri karşılığında onları mükâfatlandıracak, onu terkettikleri için de cezalandıracaktır. Eğer onlar, O’na ibadet edecek olurlarsa, bugün O’nun köleleridirler ama dünyaya kölelikten kurtulmuş, şerefli, hür kimselerdirler. Selam yurdunda (cennette) ise hükümdarlar olacaklardır. Şayet O’na kulluğu reddedecek olurlarsa, bugün kaçkın, bayağı ve düşük seviyeli köledirler. Yarın da cehennemin tabakaları arasında, hapislerde düşman olacaklardır.
“Boşuna” kelimesi Sîbeveyh ve Kutrub’a göre hal olarak nasbedîlmistir. Ebû Ubeyde dedi ki: Bu kelime mastar veya ta mef’ûlün leh olduğu için nasbedilmiştir.
“Ve sizin Bize gerçekten döndürülmeyeceğinizi” ve amellerinizin karşılığının size verilmeyeceğini
“mi zannettiniz.”
“Döndürülmeyeceğinizi” anlamındaki âyeti Hamza ve el-Kisaî “te” harfini üstün, “cim” harfini de esrelî olarak “rücû”‘den gelmek üzere; “Dönmeyeceğinizi…” diye okumuşlardır.