Andolsun, siz çok çirkin bir şey ortaya attınız.
Diyanet Vakfı
Hakikaten siz, pek çirkin bir şey ortaya attınız.
Kurtubi Tefsiri
Yemin olsun ki siz pek çirkin bir şey söylediniz.
“Yemin olsun ki siz, pek çirkin bir şey söylediniz.” Son derece görülmedik, pek büyük bir iddiada bulundunuz. Bu açıklamayı İbn Abbâs, Mücahid ve başkaları yapmıştır. el-Cevherî dedi ki: “Pek çirkin” son derece çirkin durum, büyük musibet” demektir.
Yüce Allah’ın:
“Yemin olsun ki siz pek çirkin bir şey söylediniz” âyetinde de bu lâfız, bu manada kullanılmıştır. Fail vezninde; de böyledir. in çoğulu şeklinde gelir, “Filan kişinin başına pek büyük bir musibet geldi “demektir. aynı şekilde şiddet anlamında gelir. “çokluk ve güç” anlamındadır. Şair recez vezninde şöyle demiştir:
“Ben önceleri son derece sağlam, güçlü iten o kadınlar
Çok dehşetli ve korkunç bir şekilde benden uzaklaşıp, gittiler.”
el-Cevherî’nin açıklamaları burada sona ermektedir.
Ebû Abdullah ve Ebû Abdu’r-Rahmân es-Sülemî bu lâfzı hemzeli, üstün olarak okumuşlardır. en-Nehhâs dedi ki: Fiil olarak: şeklinde kullanılır. İsm-i fail; …diye gelir. İsmi ise şeklinde gelir. Bu da görülmedik ve pek büyük bir iş yapmayı anlatır. Yine recez vezninde şair şöyle demektedir:
“Benim dengim kimseler benden görülmedik şeyler gördüler,
Oldukça büyük bir musibet ve oldukça görülmedik şeyler.”
(Bu) en-Nehhâs’tan başkasından nakledilmiştir.
es-Sa’lebî dedi ki: Bu kelime üç türlü söylenir. Birincisi hemzenin esreli okunuşu, bu genelin kıraatidir. İkincisi hemzenin üstün okunuşu, bu da es-Sülemî’nin kıraatidir. Üçüncüsü şeklînde; gibi okuyuş, bu da bazı Arapların söyleyişidir. Bu söyleyiş de İbn Abbâs ve Ebû’l-Âl-iyye’den rivâyet edilmiştir. Bu söyleyiş sanki “ağırlık” anlamından alınmış gibidir. Nitekim; “Yük ona ağır geldi, gelir” denilir.