Allah’ın nurunu ağızlarıyla söndürmek istiyorlar. Oysa Allah nurunu tamamlamaktan başkasını istemez. Kâfirler hoş görmese de.
Diyanet Vakfı
Allahın nurunu ağızlarıyla (üfleyip) söndürmek istiyorlar. Halbuki kafirler hoşlanmasalar da Allah nurunu tamamlamaktan asla vazgeçmez.
Kurtubi Tefsiri
Allah’ın nurunu ağızlarıyla söndürmek isterler. Halbuki Allah kendi nurunu tamamlamaktan başka bir şeye razı değildir. Kâfirler hoş görmese de.
“Allah’ın nurunu ağızlarıyla söndürmek isterler” Onun tevhidine dair delâlet ve belgelerini yok etmek isterler demektir.
Yüce Allah burada belge ve delilleri, taşıdıkları açıklamaları dolayısıyla nûr gibi değerlendirmiştir. Anlamın, İslâm nurunu söndürmek istiyorlar, şeklinde olduğu da söylenmiştir. Yani onlar, yalanlamaları ile Allah’ın nurunu söndürmek, dindirmek isterler.
“Ağızlar” anlamındaki; kelimesi asıl tekili olan; ‘ın çoğuludur. Çünkü, ” Ağız” kelimesi aslında; şeklindedir. “Havuz ve havuzlar” kelimesinde olduğu gibi.
“Halbuki Allah kendi nurunu tamamlamaktan başka bir şeye razı değildir” anlamındaki âyette nefy edatı bulunmamakla birlikte;
“Başka” edatı nasıl girmiştir? Oysa Arapçada şeklinde (ve Zeyd’den başka kimseyi vurmadım anlamında) bir kullanım doğru değildir.
el-Ferrâ’ buradaki; edatının ifadede bir çeşit red ve inkâr bulunduğu için girdiği iddiasındadır. ez-Zeccâc şöyle der: İnkâr ve gerçeklik bildirmenin çeşitli bölümleri olmaz. İnkâr (câhd) edatları ‘dır. Bunların ayrıca lafzen söylenen herhangi bir parça ya da bölümleri yoktur.
Eğer durum onun kastettiği gibi olsaydı “: Zeyd’den başka kimseden tiksinmedim,” demek mümkün olurdu.
Ancak, böyle bir itiraza uygun cevap şu olabilir: Araplar ile birlikte bazı lâfızları da hazfederler. Burada ifadenin takdiri şöyledir: ): Allah nurunu tamamlamaktan başka hiçbir şeye razı olmaz.”
Adiy b. Süleyman da der ki: Böyle bir takdirin; Razı değildir fiilinde câiz olması, bunun men yahut imtina anlamını taşımasından dolayıdır. O bakımdan nefye benzemektedir. en-Nehhâs der ki: Bu da güzel bir açıklamadır. Nitekim şair şöyle demektedir:
“Benim ondan başka bir annem var mı ki, ben onu terkedecek olursam
Allah benim, onun oğlu olmamdan başka bir şeyi de kabul etmiyor.”