Allah sana onları rüyanda az gösteriyordu. Eğer onları sana çok gösterseydi elbette gevşer ve iş konusunda çekişirdiniz; fakat Allah sizi bundan esenliğe çıkardı. Şüphesiz O, göğüslerin özünü hakkıyla bilendir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İz (hani) yurikahumullahu (Allah onları sana gösteriyordu) fi menamike (rüyanda) kalila (az olarak) ve lev erakuhum (eğer onları gösterseydi) kesira (çok olarak) le feşiltum (korkuya kapılırdınız) ve le tenaza’tum (ve çekişirdiniz) fil emr (iş hakkında) ve lakinnallahe sellem (fakat Allah korudu) innehu (şüphesiz O) alimun (bilendir) bi zatis sudur (kalplerde olanı)
Mukatil Tefsiri
Ey Muhammed, hani Allah önceden onları rüyanda sana az gösteriyordu. Bunun sebebi şuydu: Peygamber, iki taraf karşılaşmadan önce rüyasında düşmanın az olduğunu gördü ve gördüğünü ashabına haber verdi. Onlar da: Peygamber’in rüyası haktır ve topluluk azdır, dediler. Bedir’de karşılaştıklarında Allah, Peygamber’in rüyasını doğrulamak için müşrikleri insanların gözlerinde az gösterdi. Sonra şöyle buyurdu: Eğer onları, kendilerini gördüğünüz sırada sana çok gösterseydi elbette gevşerdiniz, yani korkar ve safı terk ederdiniz; iş hususunda çekişirdiniz, yani ihtilafa düşerdiniz. Fakat Allah esenlik verdi; yani Müslümanlar düşmanlarına karşı işlerini tamamladılar ve onları Bedir’de bozguna uğrattılar. Şüphesiz O, göğüslerin özünü bilendir; yani Allah müminlerin kalplerinde düşmanları hakkında bulunanları bilendir.
Taberi Tefsiri
Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: Ey Muhammed, şüphesiz Allah, ashabının söylediklerini işiten ve içlerinde gizlediklerini bilendir; hani Allah sana, senin ve onların düşmanını rüyanda az gösteriyordu, yani onları uykunda sana az gösteriyordu da sen bunu ashabına haber veriyordun, böylece onların kalpleri güçleniyor ve düşmanlarıyla savaşmaya cesaret ediyorlardı. Eğer Rabbin sana senin ve onların düşmanını çok göstermiş olsaydı ashabın mutlaka gevşer, korkar ve çekinir, o toplulukla savaşmaya güç yetiremez ve bu iş hakkında kendi aralarında çekişirlerdi; fakat Allah sana rüyanda gösterdiği şeyle onları bundan esenliğe çıkardı. Şüphesiz O, göğüslerin gizlediği şeyleri bilendir; kalplerin içinde sakladığı hiçbir şey O’na gizli kalmaz. Bazıları Allah’ın Sana onları rüyanda az gösteriyordu sözünün anlamının, onları uyuyan gözünde az gösteriyordu şeklinde olduğunu ileri sürmüş, böylece rüya kelimesini göz anlamına çevirmiş ve sanki Allah sana onları gözünde az gösteriyordu denilmek istendiğini söylemiştir. Tefsir ehli ise bu hususta bizim söylediğimize benzer şeyler söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Abdüla‘lâ bize rivayet etti ve dedi ki: Muhammed b. Sevr bize Ma‘mer’den, o da İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den Allah sana onları rüyanda az gösteriyordu sözü hakkında rivayet etti; Mücâhid şöyle dedi: Allah onları rüyasında ona az gösterdi, Peygamber de bunu ashabına haber verdi ve bu onlar için bir güçlendirme oldu. Müsenna bana rivayet etti ve dedi ki: Ebû Huzeyfe bize rivayet etti ve dedi ki: Şibl bize İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den bunun benzerini rivayet etti. Müsenna dedi ki: İshak bize rivayet etti ve dedi ki: Abdullah bize Verkâ’dan, o da İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den bunun benzerini rivayet etti. İbn Humeyd bize rivayet etti ve dedi ki: Seleme bize İbn İshak’tan Allah sana onları rüyanda az gösteriyordu ayeti hakkında rivayet etti; İbn İshak şöyle dedi: Allah’ın bu konuda ona ilk gösterdiği şey, onlara verdiği nimetlerden biriydi; bununla onları düşmanlarına karşı cesaretlendirdi ve içlerinde bulunan şeyi bildiği için, zayıflamalarından dolayı onlar hakkında korkulan şeyden onları korudu. Tefsir ehli Fakat Allah sizi bundan esenliğe çıkardı sözünün yorumunda ihtilaf etmiş, bazıları bunun anlamının Allah müminlerin işlerini esenliğe çıkardı ve sonunda onları düşmanlarına üstün getirdi demek olduğunu söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Sa‘d bana rivayet etti ve dedi ki: Babam bana, amcamdan, o babasından, o da kendi babasından İbn Abbas’ın Fakat Allah sizi bundan esenliğe çıkardı sözü hakkında şöyle dediğini rivayet etti: Allah onların işlerini esenliğe çıkardı ve sonunda onları düşmanlarına üstün getirdi. Başkaları ise bunun anlamının Allah kendi emrini onlar hakkında esenliğe çıkardı demek olduğunu söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Abdüla‘lâ bize rivayet etti ve dedi ki: Muhammed b. Sevr bize rivayet etti ve dedi ki: Ma‘mer bize Katâde’den Fakat Allah sizi bundan esenliğe çıkardı sözü hakkında rivayet etti; Katâde: Allah kendi emrini onlar hakkında esenliğe çıkardı, dedi. Bana göre bu iki görüşten doğruya daha yakın olanı İbn Abbas’ın söylediğidir; yani Allah, Peygamberine rüyasında gösterdiği şey sayesinde topluluğu gevşemekten ve çekişmekten koruyup esenliğe çıkardı, böylece kalpleri güçlendi ve düşmanlarıyla savaşmaya cesaret ettiler. Çünkü Fakat Allah sizi bundan esenliğe çıkardı sözü, Eğer onları sana çok gösterseydi elbette gevşer ve iş konusunda çekişirdiniz sözünün hemen ardından gelmiştir; dolayısıyla haber verilen şeyin, Allah’ın onları, Peygamberine düşmanı rüyasında az göstermemiş olması durumunda korkulan bu şeylerden esenliğe çıkarması olması daha uygundur.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…