Musa dedi ki: O benim asamdır. Ona dayanırım, onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim ve onunla gördüğüm başka işlerim de vardır.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Kâle (dedi) hiye (o) asâye (benim asamdır) etevekkeu (ona dayanırım) aleyhâ (onun üzerine) ve-ehuşşu (ve yaprak silkelerim) bihâ (onunla) alâ ganemî (koyunlarıma) ve-liye (ve benim için vardır) fîhâ (onda) meâribu (başka ihtiyaçlar) uhrâ (diğer).
Mukatil Tefsiri
Musa, Bu benim asamdır, ona dayanırım, dedi. Bunun anlamı, yürüdüğüm zaman ona yaslanırım, demektir. Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkerim ifadesinin anlamı ise asamla ağaçlara vururum, böylece yapraklar yere dökülür ve koyunlarımı otlattığım zaman onlar bu yaprakları yerler, demektir. Çünkü Musa’nın koyunları küçük olduklarından ağaçların üzerindeki yapraklara ulaşamıyorlardı. Bu nedenle Musa asasıyla ağaçlara vuruyor, yaprakları yere döküyor ve koyunları da yere dökülen bu yaprakları yiyordu. Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesiyle de asasını başka ihtiyaçları için kullandığını anlatıyordu. Musa yiyecek azığını ve su tulumunu asasının üzerinde taşırdı. Asasıyla yere vurduğunda o gün yiyeceği yiyecek ortaya çıkardı. Asasını yere sapladığında su çıkardı, asasını yerden kaldırdığında ise su kaybolurdu. Ay bulunmayan gecelerde asası ışık saçar, Musa da bu ışık sayesinde yolunu bulurdu. Koyunlarını toplamak ve kendisine doğru yönlendirmek için de asasını kullanırdı. Bu asa, Yüce Allah’ın izniyle koyunlarını çeşitli tehlikelerden korur, yine Allah’ın izniyle Musa bu asayla yılanları ve akrepleri öldürürdü. Ubeydullah bize rivayet etti ve şöyle dedi: Babam bana Hüzeyl’den, Hüzeyl de Mukatil’den rivayet ettiğine göre Mukatil şöyle demiştir: Cebrail, Musa geceleyin Medyen’e doğru giderken bu asayı ona verdi. Asanın adı Nef’a idi.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, Musa’nın sözünü haber vererek şöyle buyurmaktadır: Musa, Rabbine cevap vererek, O benim asamdır. Ona dayanırım ve onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim, dedi. Bunun anlamı şudur: Asamla kuru ağaçlara vururum, böylece yaprakları yere dökülür ve koyunlarım onları otlayarak yerler. Arapçada bir kimsenin ağaçların dallarına vurarak yapraklarını dökmesi için, Ağaçları silkeledi, ifadesi kullanılır. Nitekim recez vezninde şiir söyleyen bir şair şöyle demiştir:
Koyunlarım için asamla, yumuşak yapraklı erak ve beşâm ağaçlarından yaprak silkelerim.
Tefsir âlimleri de bu konuda bizim açıkladığımıza benzer görüşler söylemişlerdir. Bu görüşü söyleyenlerin rivayetleri şöyledir: Hasan bin Yahya bize anlattı; dedi ki: Abdürrezzak bize haber verdi; dedi ki: Ma’mer bize Katade’den, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, asamla ağaçlara vururum, demektir. Bişr bize anlattı; dedi ki: Yezid bize anlattı; dedi ki: Said bize Katade’den, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Asamla ağaçlara vururum, demektir. Bişr bize anlattı; dedi ki: Yezid bize anlattı; dedi ki: Said bize Katade’den, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Allah’ın Peygamberi Musa, koyunları için ağaçların yapraklarını silkeleyerek dökerdi. Musa bana anlattı; dedi ki: Amr bize anlattı; dedi ki: Esbat bize Süddî’den, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Musa, koyunları için asasıyla ağaçlara vurur ve yapraklar yere dökülürdü. Yunus bana anlattı; dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi; dedi ki: İbn Zeyd, O benim asamdır. Ona dayanırım ve onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ayeti hakkında şöyle dedi: Musa, koyunlarıyla yürürken asasına dayanırdı. Onunla ağaçlara vurur ve ağaçları sarsardı. Böylece hablâ ağacının ve başka ağaçların yaprakları yere dökülürdü. İbn Humeyd bize anlattı; dedi ki: Yahya bin Vâdıh bize anlattı; dedi ki: Hasan bize İkrime’den, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Asamla ağaçlara vururum, böylece yaprakları üzerime dökülür, demektir. Abdullah bin Ahmed bin Şebûye bana anlattı; dedi ki: Ali bin Hasan bize anlattı; dedi ki: Hüseyin bize anlattı; dedi ki: İkrime’yi, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle söylerken işittim: Asamla ağaçlara vururum, böylece yapraklar koyunlarımın üzerine dökülür. Bana Hüseyin’den şöyle nakledildi: Ebu Muaz’ı şöyle söylerken işittim: Ubeyd bize anlattı; dedi ki: Dahhâk’ı, Onunla koyunlarım için ağaçlardan yaprak silkelerim (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle söylerken işittim: Asamla ağaçlara vururum, böylece koyunlarımın yiyebileceği yapraklar ağaçlardan dökülür.
Yüce Allah’ın Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır sözünün anlamı, Bu asamla karşıladığım başka ihtiyaçlarım da vardır, demektir. Ayetteki ihtiyaçlar anlamındaki kelime, tekili ihtiyaç olan kelimenin çoğuludur. Araplar bu kelimenin tekilini üç farklı biçimde söylerler: Râ harfini ötreli, üstünlü veya esreli okuyarak. Kelime, Bu işte benim bir ihtiyacım yoktur, anlamındaki ifadede kullanılan ihtiyaç kökünden türemiştir. Ayette ihtiyaçlar kelimesi çoğul olduğu hâlde onu niteleyen başka kelimesi tekil biçimde kullanılmış, başkaları anlamındaki çoğul biçimi kullanılmamıştır. Nitekim Yüce Allah, En güzel isimler O’nundur (Tâhâ 8), buyurmuş ve isimler kelimesi çoğul olduğu hâlde en güzel anlamındaki kelimeyi tekil biçimde kullanmıştır. Bunun sebebini daha önce o ayetin açıklamasında belirtmiştim.
Tefsir âlimleri de ihtiyaçlar kelimesinin anlamı konusunda bizim açıkladığımıza benzer görüşler söylemişlerdir. Bu görüşü söyleyenlerin rivayetleri şöyledir: Ahmed bin Abde ed-Dabbî bize anlattı; dedi ki: Hafs bin Cemî’ bize anlattı; dedi ki: Simâk bin Harb bize İkrime’den, o da İbn Abbas’tan, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Bunlar, senin de bildiğin başka ihtiyaçlardır. Ali bana anlattı; dedi ki: Abdullah bize anlattı; dedi ki: Muaviye bana Ali’den, o da İbn Abbas’tan, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Bunun anlamı, başka bir ihtiyacım daha vardır, demektir.
Muhammed bin Amr bana anlattı; dedi ki: Ebu Asım bize anlattı; dedi ki: İsa bize İbn Ebu Necih’ten, o da Mücahid’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: İhtiyaçlar, demektir. Haris bana anlattı; dedi ki: Hasan bize anlattı; dedi ki: Verkâ bize anlattı. Bunların tamamı İbn Ebu Necih’ten, o da Mücahid’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: İhtiyaçlar ve yararlar, demektir. Kasım bize anlattı; dedi ki: Hüseyin bize anlattı; dedi ki: Haccac bana İbn Cüreyc’den, o da Mücahid’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: İhtiyaçlar, demektir. Musa bize anlattı; dedi ki: Amr bin Hammad bize anlattı; dedi ki: Esbat bize Süddî’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Başka ihtiyaçlarım da vardır. Azık torbamı ve su tulumumu onun üzerine asarım, demektir. Bişr bize anlattı; dedi ki: Yezid bize anlattı; dedi ki: Said bize Katade’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Başka ihtiyaçlarım da vardır, demektir. Hasan bize anlattı; dedi ki: Abdürrezzak bize haber verdi; dedi ki: Ma’mer bize Katade’den, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Başka ihtiyaçlarım ve yararlarım da vardır, demektir. İbn Humeyd bize anlattı; dedi ki: Seleme bize İbn İshak’tan, o da Vehb bin Münebbih’ten, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle rivayet etti: Yani başka yararlar da sağlarım. Yunus bana anlattı; dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi; dedi ki: İbn Zeyd, Onunla gördüğüm başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle dedi: Bunların dışında başka ihtiyaçlarım da vardır. Bana Hüseyin’den şöyle nakledildi: Ebu Muaz’ı şöyle söylerken işittim: Ubeyd bize anlattı; dedi ki: Dahhâk’ı, Başka işlerim de vardır (Tâhâ 18) ifadesi hakkında şöyle söylerken işittim: Başka ihtiyaçlar, demektir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…