Buhari 6975:
Ebû Nuaym bize rivayet etti. Süfyân bize rivayet etti. Eyyûb es-Sahtiyânî’den. İkrime’den. İbn Abbâs’tan:
Peygamber şöyle dedi:
“Hibesinden dönen, kusmuğuna dönen köpek gibidir. Kötü örnek bize yakışmaz.”
Buhari Hiyel 14
Buhari 6976:
Abdullah b. Muhammed bize rivayet etti. Hişâm b. Yûsuf bize rivayet etti. Ma‘mer bize haber verdi. Zührî’den. Ebû Seleme’den. Câbir b. Abdullah’tan:
Peygamber, şüf‘ayı (önalım hakkını) ancak bölüşülmemiş her şeyde geçerli kıldı. Sınırlar belirlenip yollar ayrılınca şüf‘a yoktur.
(Bazı kimseler:) “Şüf‘a komşuya aittir.” dedi. Sonra bununla ilgili ağırlaştırdığı şeyi iptal etti ve şöyle dedi: “Bir kimse bir ev satın alır da komşunun şüf‘a ile alacağından korkarsa; yüz hisseden bir hisseyi önce satın alır, sonra kalanın hepsini satın alır. Komşunun sadece ilk hisse için şüf‘a hakkı olur; evin geri kalanında şüf‘a hakkı olmaz. Bu konuda hile yapabilir.”
Peygamber, şüf‘ayı (önalım hakkını) ancak bölüşülmemiş her şeyde geçerli kıldı. Sınırlar belirlenip yollar ayrılınca şüf‘a yoktur.
(Bazı kimseler:) “Şüf‘a komşuya aittir.” dedi. Sonra bununla ilgili ağırlaştırdığı şeyi iptal etti ve şöyle dedi: “Bir kimse bir ev satın alır da komşunun şüf‘a ile alacağından korkarsa; yüz hisseden bir hisseyi önce satın alır, sonra kalanın hepsini satın alır. Komşunun sadece ilk hisse için şüf‘a hakkı olur; evin geri kalanında şüf‘a hakkı olmaz. Bu konuda hile yapabilir.”
Buhari 6977:
Ali b. Abdullah bize rivayet etti. Süfyân, İbrâhim b. Meysere’den; o da Amr b. Şerîd’i dinlediğini söyleyerek rivayet etti:
Misver b. Mahreme geldi, elini omzuma koydu; onunla birlikte Sa‘d’ın yanına gittim. Ebû Râfi‘, Misver’e dedi ki: “Şuna emret de, evimin içindeki (sana ait yerde bulunan) şu evimi benden satın alsın.” (Misver/Sa‘d): “Ona dört yüzü aşmam; ister peşin parça parça, ister taksit taksit.” dedi. Ebû Râfi‘ dedi ki: “Bana beş yüz altın peşin teklif edildi; ben de onu reddettim. Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmemiş olsaydım, sana satmazdım (ya da vermezdim).”
Ben Süfyân’a: “Ma‘mer böyle söylemedi.” dedim.
O: “Ama bana böyle söyledi.” dedi.
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Şüf‘a hakkını satışta devre dışı bırakmak isterse, şüf‘ayı iptal edecek şekilde hile yapabilir: Satıcı, evi alıcıya hibe eder; sınırlarını belirler, teslim eder; alıcı da ona bin dirhem karşılık verir. Böylece şefî‘in (şüf‘a hakkı sahibinin) o evde şüf‘ası olmaz.”
Misver b. Mahreme geldi, elini omzuma koydu; onunla birlikte Sa‘d’ın yanına gittim. Ebû Râfi‘, Misver’e dedi ki: “Şuna emret de, evimin içindeki (sana ait yerde bulunan) şu evimi benden satın alsın.” (Misver/Sa‘d): “Ona dört yüzü aşmam; ister peşin parça parça, ister taksit taksit.” dedi. Ebû Râfi‘ dedi ki: “Bana beş yüz altın peşin teklif edildi; ben de onu reddettim. Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmemiş olsaydım, sana satmazdım (ya da vermezdim).”
Ben Süfyân’a: “Ma‘mer böyle söylemedi.” dedim.
O: “Ama bana böyle söyledi.” dedi.
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Şüf‘a hakkını satışta devre dışı bırakmak isterse, şüf‘ayı iptal edecek şekilde hile yapabilir: Satıcı, evi alıcıya hibe eder; sınırlarını belirler, teslim eder; alıcı da ona bin dirhem karşılık verir. Böylece şefî‘in (şüf‘a hakkı sahibinin) o evde şüf‘ası olmaz.”
Buhari 6978:
Muhammed b. Yusuf bize rivayet etti. Süfyân bize rivayet etti. İbrâhim b. Meysere’den. Amr b. Şerîd’den. Ebû Râfi‘den:
Sa‘d, onunla bir ev için dört yüz miskal üzerinden pazarlık yaptı. Ebû Râfi‘ dedi ki: “Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmiş olmasaydım, sana vermezdim.”
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Bir evin hissesini satın alır da şüf‘ayı düşürmek isterse, küçük oğluna hibe eder; böylece üzerine yemin gerekmez.”
Sa‘d, onunla bir ev için dört yüz miskal üzerinden pazarlık yaptı. Ebû Râfi‘ dedi ki: “Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmiş olmasaydım, sana vermezdim.”
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Bir evin hissesini satın alır da şüf‘ayı düşürmek isterse, küçük oğluna hibe eder; böylece üzerine yemin gerekmez.”
Buhari 6979:
Ubeyd b. İsmâil bize rivayet etti. Ebû Üsâme bize rivayet etti. Hişâm’dan. Babasından. Ebû Humeyd es-Sa‘idî’den:
Allah’ın elçisi, Benî Süleym’in zekâtları üzerine “İbnü’l-Lutbiyye” denilen bir adamı görevlendirdi. O gelince (Peygamber) onu hesaba çekti. Adam: “Bu sizin malınızdır; bu da bana hediye edildi.” dedi.
Allah’ın elçisi şöyle dedi:
“Eğer doğru söylüyorsan, babanın ve annenin evinde otursaydın da hediyen sana orada gelseydi ya!”
Sonra bize hutbe verdi; Allah’a hamd etti, O’nu övdü; sonra şöyle dedi:
“Bundan sonra: Allah’ın bana verdiği görevlerden bir işte sizden birini görevlendiriyorum. O da geliyor ve ‘Bu sizin malınızdır, bu da bana hediye edildi.’ diyor. Babasının ve annesinin evinde otursaydı da hediyesi ona orada gelseydi ya! Allah’a yemin ederim, sizden hiç kimse hakkı olmayan bir şeyi almaz ki, kıyamet günü onu yüklenmiş olarak Allah’a kavuşmasın. Sakın, sizden birinin Allah’a; böğüren devesini, böğüren sığırını, meleyen koyununu yüklenmiş olarak kavuştuğunu görmeyeyim!”
Sonra kolunu kaldırdı; koltuk altının beyazlığı görüldü;
“Allah’ım, tebliğ ettim mi?” diyordu.
(Gözümün gördüğü, kulağımın işittiği şekilde.)
Allah’ın elçisi, Benî Süleym’in zekâtları üzerine “İbnü’l-Lutbiyye” denilen bir adamı görevlendirdi. O gelince (Peygamber) onu hesaba çekti. Adam: “Bu sizin malınızdır; bu da bana hediye edildi.” dedi.
Allah’ın elçisi şöyle dedi:
“Eğer doğru söylüyorsan, babanın ve annenin evinde otursaydın da hediyen sana orada gelseydi ya!”
Sonra bize hutbe verdi; Allah’a hamd etti, O’nu övdü; sonra şöyle dedi:
“Bundan sonra: Allah’ın bana verdiği görevlerden bir işte sizden birini görevlendiriyorum. O da geliyor ve ‘Bu sizin malınızdır, bu da bana hediye edildi.’ diyor. Babasının ve annesinin evinde otursaydı da hediyesi ona orada gelseydi ya! Allah’a yemin ederim, sizden hiç kimse hakkı olmayan bir şeyi almaz ki, kıyamet günü onu yüklenmiş olarak Allah’a kavuşmasın. Sakın, sizden birinin Allah’a; böğüren devesini, böğüren sığırını, meleyen koyununu yüklenmiş olarak kavuştuğunu görmeyeyim!”
Sonra kolunu kaldırdı; koltuk altının beyazlığı görüldü;
“Allah’ım, tebliğ ettim mi?” diyordu.
(Gözümün gördüğü, kulağımın işittiği şekilde.)
Buhari 6980:
Ebû Nuaym bize rivayet etti. Süfyân bize rivayet etti. İbrâhim b. Meysere’den. Amr b. Şerîd’den. Ebû Râfi‘den:
Peygamber şöyle dedi:
“Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.”
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Bir evi yirmi bin dirheme satın alırsa, hile yapıp evi yirmi bin dirheme alması; fakat satıcıya dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz dirhem ve (kalanın karşılığı olarak) bir dinar vermesi caizdir. Şüf‘a sahibi isterse evi yirmi bin dirheme alır; istemezse onun o ev üzerinde bir yolu kalmaz. Ev başkasının hakkı çıkarsa, alıcı satıcıya verdiği (dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz dirhem ve bir dinar) ile döner; çünkü ev başkasının hakkı çıkınca, dinar ile yapılan sarf bozulmuş sayılır. Eğer evde ayıp bulur ve ev başkasının hakkı çıkmazsa, evi ona yirmi bin dirheme geri verir.”
(Bu rivayete göre) o, Müslümanlar arasında bu aldatmayı caiz gördü ve Peygamber de:
“Ne hastalık bulaştırma (iddiası), ne uğursuzluk, ne de gizli felaket vardır.” dedi.
Peygamber şöyle dedi:
“Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.”
(Bazı kimseler şöyle dedi:) “Bir evi yirmi bin dirheme satın alırsa, hile yapıp evi yirmi bin dirheme alması; fakat satıcıya dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz dirhem ve (kalanın karşılığı olarak) bir dinar vermesi caizdir. Şüf‘a sahibi isterse evi yirmi bin dirheme alır; istemezse onun o ev üzerinde bir yolu kalmaz. Ev başkasının hakkı çıkarsa, alıcı satıcıya verdiği (dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz dirhem ve bir dinar) ile döner; çünkü ev başkasının hakkı çıkınca, dinar ile yapılan sarf bozulmuş sayılır. Eğer evde ayıp bulur ve ev başkasının hakkı çıkmazsa, evi ona yirmi bin dirheme geri verir.”
(Bu rivayete göre) o, Müslümanlar arasında bu aldatmayı caiz gördü ve Peygamber de:
“Ne hastalık bulaştırma (iddiası), ne uğursuzluk, ne de gizli felaket vardır.” dedi.
Buhari 6981:
Müsedded bize rivayet etti. Yahyâ bize rivayet etti. Süfyân’dan: İbrâhim b. Meysere bana rivayet etti. Amr b. Şerîd’den:
Ebû Râfi‘, Sa‘d b. Mâlik ile bir ev için dört yüz miskal üzerinden pazarlık yaptı ve şöyle dedi:
“Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmiş olmasaydım, sana vermezdim.”
Ebû Râfi‘, Sa‘d b. Mâlik ile bir ev için dört yüz miskal üzerinden pazarlık yaptı ve şöyle dedi:
“Peygamber’in ‘Komşu, bitişik mülküne daha çok hak sahibidir.’ dediğini işitmiş olmasaydım, sana vermezdim.”