Hz. Peygamber şöyle buyurur: “Sizden kimse başkasının satışı üzerine satış yapmasın.” Yani iki kişi alışveriş yaparken, başka biri gelip: “Bu malı sana daha ucuza ya da daha pahalıya satarım.” derse, bu caiz değildir. Çünkü Müslüman’a zarar verilmiş olur. Aynı şekilde biri kardeşinin alışverişi üzerine satış yaparsa bu da haramdır. Akid henüz bağlanmadan başka biri gelerek daha yüksek bir fiyat önerirse bu da haramdır. Çünkü “şira”, satışla aynı anlamdadır. Bu durumda alışveriş geçersiz olur. Fakat bu akdin geçerli olması da mümkündür; çünkü haram olan müşteriye bu malı arz etmektir. Bu, Şafii mezhebine göredir.
Müslim’in Ebu Hureyre’den rivayetinde Hz. Peygamber: “Kimse kardeşinin pazarlığı üzerine pazarlık yapmasın.” buyurmuştur.
Bu konu dört kısımdan oluşur:
Satıcının alışverişten razı olduğunu açıkça belirtmesi. Bu durumda başkasının o satış üzerine alışveriş yapması haram olur.
Satıcının razı olmadığına dair bir ifade varsa, alışveriş yapmak haram olmaz. Bu konuda icma vardır. Müslümanlar çarşılarda açık artırma ile alışveriş yaparlardı.
Satıcının razı olup olmadığı bilinmiyorsa, alışveriş yapmak haram değildir. Fiyat artırımı da haram olmaz. Fatıma binti Kays hadisi buna delildir. Hz. Peygamber ona evlenmek isteyenlerin tekliflerini bildirmiştir.
Satıcı açıkça belirtmeksizin razı olduğuna dair bir ifade vermişse, el-Kadı’ya göre bu durumda alışveriş haram olmaz. İmam Ahmed de Fatıma binti Kays hadisini delil getirerek bu görüştedir. Razılık açıkça ifade edilirse haram olur; edilmezse mübahtır.
el-Muvaffak der ki: Burada haram olacağı söylenmişse bu daha güzeldir; çünkü yasak genel gelmiştir ve bazı suretler delillerle kapsam dışına çıkar. Bu halde genel hüküm üzere kalır. Fatıma hadisinde razılığa dair açık delil yoktur. Çünkü Fatıma, Hz. Peygamber’e istişare için gitmişti, bu da razı olduğuna delalet etmez. Zira Hz. Peygamber ona: “Bize kendi evlilik seçimin hakkında soru sorma.” buyurduğu halde, Fatıma henüz bir karar vermemişti. Fasitlik hükmü, haram olan kardeşinin alışverişi üzerine yapılan satış gibi değerlendirilir.