Hani siz onu dillerinizle birbirinizden alıyor, hakkında hiçbir bilginiz olmayan şeyi ağızlarınızla söylüyor ve onu önemsiz sanıyordunuz; oysa o Allah katında çok büyüktür.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İz (o zaman) telekkavnehû (onu dilden dile aktarıyordunuz) bi-elsinetikum (dillerinizle) ve tekûlûne (ve söylüyordunuz) bi-efvâhikum (ağızlarınızla) mâ (şeyi) leyse (olmayan) lekum (sizin) bihî (onun hakkında) ilmun (bir bilgi) ve tahsebûnehû (ve onu sanıyordunuz) heyyinen (önemsiz) ve huve (oysa o) indallâhi (Allah katında) azîm (büyüktür).
Mukatil Tefsiri
Siz onu dillerinizle birbirinizden alıyordunuz; yani biriniz diğerinden bu sözü rivayet ediyordu. Ağızlarınızla, yani dillerinizle, hakkında hiçbir bilginiz olmayan şeyi söylüyordunuz; yani söylediğiniz zina isnadının gerçekten doğru olduğunu bilmeden konuşuyordunuz. Bunu önemsiz sanıyordunuz; yani zina isnadını hafif bir günah sayıyordunuz. Hâlbuki o Allah katında günah bakımından büyük bir şeydir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah buyuruyor ki: Aişe’nin meselesi hakkında içine daldığınız şey sebebiyle, onu dillerinizle birbirinizden aldığınız sırada size büyük bir azap dokunurdu. Buradaki “hani” sözü, Size dokunurdu sözünün bağlantısıdır. Onu birbirinizden alıyordunuz sözüyle, iftira ehlinin ortaya attığı iftirayı birbirinizden alıp kabul etmeniz ve birinizin diğerinden rivayet etmesi kastedilmektedir. Bir kimse, Bu sözü falandan aldım, dediğinde ondan aldığını kasteder. Bunun böyle denilmesinin sebebi, rivayet edildiğine göre onlardan birinin diğerine rastlayıp, Aişe hakkında şöyle şöyle şeylerin sana ulaştığını duymadın mı, diyerek onun hakkında fuhşu yaymasıydı. Bunun Übeyy’in kıraatinde iki te ile “birbirinizden alıyordunuz” şeklinde olduğu zikredilmiştir. Şehirlerin kıraat âlimleri de bu anlamda okumuşlar, ancak mushaflarında bir te ile yazıldığı için onu bir te ile okumuşlardır. Aişe’den bu konuda şu rivayet edilmiştir: Muhammed b. Abdullah b. Abdülhakem bana rivayet etti, dedi ki: Bize Halid b. Nizar, Nafi’den, o İbn Ebu Müleyke’den, o da Nebinin eşi Aişe’den rivayet etti ki Aişe bu ayeti “Onu dillerinizle yalana dalarak söylüyordunuz” anlamında farklı bir okuyuşla okur ve, Bu ancak yalana dalmaktır; onlar yalana dalıp duruyorlardı, derdi. İbn Ebu Müleyke dedi ki: Ayetin hakkında indiği kimse onun ne anlama geldiğini daha iyi bilir. Nafi dedi ki: Araplardan bazılarının, “leyk” yalandır, dediğini işittim. İbn Humeyd bize rivayet etti, dedi ki: Bize Yahya b. Vazıh rivayet etti, dedi ki: Bize Nafi b. Ömer b. Abdullah b. Abdurrahman b. Ma‘mer el-Cumahî, İbn Ebu Müleyke’den, o da Aişe’den rivayet etti ki Aişe bunu “Onu dillerinizle yalana dalarak söylüyordunuz” şeklinde okurdu. İbn Ebu Müleyke, O bunu daha iyi bilir; çünkü ayet onun hakkında inmiştir, dedi ve bunun yalana dalmak anlamındaki kelimeden olduğunu söyledi. Ebu Cafer dedi ki: Aişe, lam harfini esreli ve kaf harfini şeddesiz okuyarak bunun anlamını, Dillerinizle onun hakkındaki yalan ve iftiranızda devam edip gidiyordunuz, şeklinde yorumlamış görünmektedir. Nitekim Araplar bir kimsenin yürüyüşünü sürdürmesi hakkında benzer bir fiil kullanırlar. Araplardan yalan anlamında da hem hemzesi üstün hem de esreli biçimde kullanılan kelimeler rivayet edilmiştir. Bana göre dışında bir okuyuşu caiz görmediğim kıraat, şehirlerdeki kıraat âlimlerinin üzerinde birleştiği Onu dillerinizle birbirinizden alıyordunuz şeklindeki kıraattir; çünkü hüccet kabul edilen kıraat âlimlerinin ittifakı bunun üzerindedir. Tefsir ehli de bu hususta bizim söylediğimize benzer şekilde yorumlamıştır. Kasım bize rivayet etti, dedi ki: Bize Hüseyin rivayet etti, dedi ki: Bana Haccac, İbn Cüreyc’den, o da Mücahid’den Onu dillerinizle birbirinizden alıyordunuz sözü hakkında rivayet etti; Mücahid, Biriniz diğerinden rivayet ediyordu, dedi. Muhammed b. Amr bana rivayet etti, dedi ki: Bize Ebu Asım rivayet etti, dedi ki: Bize İsa rivayet etti; ayrıca Haris bana rivayet etti, dedi ki: Bize Hasan rivayet etti, dedi ki: Bize Verka rivayet etti; bunların ikisi de İbn Ebu Necih’ten, o da Mücahid’den Onu birbirinizden alıyordunuz sözü hakkında rivayet etti; Mücahid, Biriniz diğerinden rivayet ediyordu, dedi. Hakkında hiçbir bilginiz olmayan şeyi ağızlarınızla söylüyordunuz sözüyle Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: Rivayet ettiğiniz şey hakkında hiçbir bilginiz olmadığı hâlde ağızlarınızla, Aişe’nin şöyle şöyle yaptığını işittik, diyordunuz; oysa bunun gerçekliğini ve doğruluğunu bilmiyordunuz. Onu önemsiz sanıyordunuz sözü ise, bunu söylemenizi, dillerinizle rivayet etmenizi ve birbirinizden almanızı basit ve kolay bir şey, üzerinizde günah ve sakınca bulunmayan bir söz sanıyordunuz, demektir. Oysa o Allah katında çok büyüktür sözü ise, bunu bu şekilde birbirinizden almanız ve ağızlarınızla söylemeniz Allah katında çok büyük bir iştir; çünkü bununla Allah’ın Resulüne ve onun eşine eziyet ediyordunuz, demektir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…