O sinsi vesvesecinin şerrinden
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Min şerri l-vesvasi l-hannas (sinsice vesvese verenin şerrinden)
Mukatil Tefsiri
Burada kastedilen şeytandır. Rivayette onun, insanın kalbine bağlı bir domuz suretinde olduğu ve insan bedeninde kanın dolaştığı gibi dolaştığı anlatılmıştır. Allah onu insan üzerinde böyle musallat kılmıştır. O, insanın kalbine vesvese verir ve kötülüğü telkin eder. “Hannâs” ise, insan Allah’ı zikrettiğinde geri çekilen ve kalpten uzaklaşan demektir. İnsan Allah’ı andığında şeytan geri çekilir ve bedenden uzaklaşır; insan gaflete düştüğünde tekrar vesvese vermeye başlar.
Taberi Tefsiri
Burada “vesvese veren” ile şeytan kastedilmiştir. “Hannâs” ise kimi zaman geri çekilen, kimi zaman vesvese veren demektir. Rivayet edildiğine göre kul Rabbini zikrettiğinde şeytan geri çekilir.
İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir: “Her doğanın kalbi üzerinde vesvese veren bulunur. İnsan akledip Allah’ı zikrettiğinde o geri çekilir; gaflete düştüğünde ise vesvese verir. İşte ‘vesvese veren hannâs’ budur.” Yine İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir: “Şeytan Âdemoğlunun kalbinin üzerinde çökmüş durur. İnsan dalar ve gaflete düşerse vesvese verir; Allah’ı zikrederse geri çekilir.”
Mücahid şöyle demiştir: “O yayılır; Allah zikredildiğinde geri çekilir ve büzülür. İnsan gaflete düştüğünde tekrar yayılır.” Başka bir rivayette Mücahid, “Şeytan insanın kalbi üzerinde bulunur; insan Allah’ı zikrettiğinde geri çekilir” demiştir. Katade de şöyle demiştir: “Vesvese veren de hannâs da şeytandır. Kul Rabbini zikrettiğinde geri çekilir. O hem vesvese verir hem de geri çekilir.” Yine Katade şöyle demiştir: “Şeytan Âdemoğlunun göğsünde vesvese verir; Allah’ı zikrettiğinde geri çekilir.”
Rivayet edildiğine göre şeytan veya vesvese veren, insanın kalbine üzüntü anında ve sevinç anında üfler; insan Allah’ı zikrettiğinde ise geri çekilir. İbn Zeyd, “Hannâs, bir defa vesvese verip bir defa geri çekendir; bu hem cinlerden hem de insanlardan olur” demiştir. Şöyle de denilirdi: “İnsan şeytanı, cin şeytanından insanlar için daha şiddetlidir. Cin şeytanı vesvese verir ama onu görmezsin; insan şeytanı ise senin karşında açıkça durur.”
İbn Abbas’tan bir başka rivayette şöyle denilmiştir: “Vesvese veren, insanları kendisine itaate çağırarak göğüslerinde vesvese verendir. İnsan onun çağırdığı itaate uyunca o geri çekilir.” İbn Abbas, “Vesvâs şeytandır; insana emreder, ona itaat edilince geri çekilir” demiştir.
Bana göre bu konuda doğru olan şudur: Allah, Peygamberi Muhammed’e, kimi zaman vesvese veren ve kimi zaman geri çekilen şeytanın şerrinden kendisine sığınmasını emretmiştir. Allah, onun vesvesesini belirli bir türe, geri çekilmesini de belirli bir şekle has kılmamıştır. Şeytan bazen Allah’a isyana çağırarak vesvese verir; ona bu konuda itaat edilince geri çekilir. Bazen de Allah’a itaati engellemeye çalışarak vesvese verir; kul Allah’ın emrini hatırlayıp ona itaat eder ve şeytana karşı gelirse şeytan yine geri çekilir. Bu iki durumda da o vesvese veren ve geri çekilen hannâstır; bu sıfat onun sıfatıdır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…