Görmediler mi gökte boyun eğdirilmiş kuşlara? Onları Allah’tan başkası tutmaz. Şüphesiz ki bunda, inanan bir kavim için ayetler vardır.
Diyanet Vakfı
Göğün boşluğunda emre boyun eğdirilmiş olarak uçuşan kuşları görmediler mi? Onları orada Allahtan başkası tutamaz. Kuşkusuz bunda inanan bir toplum için ibretler vardır.
Kurtubi Tefsiri
Gök boşluğunda musahhar kılınmış kuşları görmüyorlar mı? Onları, Allah’tan başkası tutmuyor. Şüphe yok ki bunda, îman edecek bir topluluk İçin âyetler vardır.
Yüce Allah’ın:
“Gök boşluğunda musahhar kılınmış kuşları görmüyorlar mı? Onları Allah’tan başkası tutmuyor” âyetindeki; Görmüyorlar mı?” âyetini, Yahya b. Vessâb, el-A’meş, İbn Amir, Hamza ile Yakub, muhatap kipi olmak üzere; Görmüyor musunuz?” şeklinde “te1” ile okumuşlardır. Ebû Ubeyd de bu okuyuşu tercih etmiştir. Diğerleri ise, durumlarını haber vermek üzere “ye” ile (“görmüyorlar mı?” şeklinde) okumuşlardır.
“Müsahhar kılınmış”, yüce Allah’ın emrine boyun eğdirilmiş demektir. Bu açıklamayı, el-Kelbî yapmıştır. Bunun, sizin menfeatleriniz için boyun eğdirilmiş, anlamında, olduğu da söylenmiştir.
“Gök boşluğunda” âyetindeki; Boşluk” serna ile arz arasındaki yere denilir. Boşluğun, semaya izafe edilmesi ise, yerden yüksek oluşundan dolayıdır.
Yüce Allah’ın:
“Müsahhar kılınmış” âyeti, bunu müsahhar kılanın, birisinin varlığına ve bu kuşlara tasarrufta bulunma imkânını veren bir tedbir edicinin bulunduğuna delildir.
“Onları” gerek kanatlarını açarken, gerek loplarken, gerekse saflar halinde uçarken,
“Allah’tan başkası tutmuyor.” Yüce Allah, bununla, bu kuşları vahdaniyetine delil görerek nasıl ibret almaları gerektiğini beyan ederek:
“Şüphe yok ki bunda” Allah’a ve O’nun peygamberlerinin getirdiklerine,
“îman edecek bir topluluk için âyetler” alâmetler, ibretler ve delâletler
“vardır” diye buyurmaktadır.