İlim adamlarının büyük bir çoğunluğuna göre, misvak kullanmak vacip değil, sünnettir. Çünkü Allah’ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) buyurdu ki: “Eğer ümmetime zorluk vermiş olmasaydım, her namazda misvak kullanmalarını emrederdim.” Buhari ve Müslim ittifak etmiştir. Yani onlara misvakın vacip olduğunu emretmiş olsaydım anlamındadır. Zira zorluk olması ancak onun vacip olmasını, mendup olmamasını gerektirirdi.
İbn Kudame şöyle demiştir: “İshak ve Davud’dan başka misvaka vacip diyen kimseyi bilmiyorum. Çünkü misvak emredilmiş ve emir de vücup ifade etmektedir, demişlerdir.” Nitekim, Abdullah b. Hanzala hadisinde şöyle gelmiştir: “Allah’ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem), temiz olsun olmasın her halükarda, namaz için abdest alırken, misvak kullanmakla memurdu. Kendisine bu zor geldiğinde ise her namazda iken misvak kullanmakla memur oldu.”
Geçen açıklamalardan anlaşılacağı üzere buradaki emir -iki hadisi de cem edecek olursak- misvakın mendup ve müstehap olacağı yönündedir. Muhtemelen de misvakın, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in kendisi hakkında hususi olarak vacip olduğudur.
İbn Kudame der ki: İlim adamlarının ittifakına göre misvak, müekket bir sünnettir. Çünkü Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) buna teşvik etmiş, onu devamlı olarak kullanmış, ona rağbet etmiş, güzel görmüş ve misvakın fıtrattan olduğunu belirtmiştir. Misvakın üç yerde kullanılması özellikle müstehap sayılmıştır:
Namaz kılmaya başlarken. Geçen hadis buna bir delil teşkil etmektedir.
Uykudan uyandıktan sonra. Nitekim Huzeyfe’den gelen rivayete göre, kendisi şöyle demiştir: “Allah’ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem), gece uykudan kalkınca, misvakla ağzını temizlerdi.” Buhari ve Müslim ittifak etmiştir.
Yemek ya da başka bir şey sebebiyle ağzın kokusu değiştiği zaman. Çünkü misvak, ağız kokusunu gidermek ve ağzı temizlemek için meşru kılınmıştır.