İnsan, kendisinin önceden hiçbir şey değilken bizim onu yarattığımızı hatırlamaz mı?
Diyanet Vakfı
İnsan düşünmez mi ki, daha önce o hiçbir şey olmadığı halde biz kendisini yaratmışızdır?
Kurtubi Tefsiri
İnsan daha önce hiçbir şey değilken, gerçekten Bizim kendisini yarattığımızı düşünmez mi?
Burada
“insan”dan kasıt kâfirdir.
“İnsan” yani bu sözleri söyleyen kişi
“daha önce” soru sormadan ve bu sözü söylemeden
“önce, hiçbir şey değilken, gerçekten Bizim kendisini yarattığımızı düşünmez mi?” bunu hatırlamaz mı? Çünkü tekrar yaratmak, ilkin yaratmak gibidir. Niye bunda çelişki görüyor ki?
Âsım dışında Kûfeliler, Mekkeliler, Ebû Ömer ile Ebû Ca’fer “Düşünüp ibret almaz mı?” şeklinde okurken, Şeybe, Nâfi’ ve Âsım ise şeddesiz olarak; “Düşünmez mi?” diye okumuşlardır. Tercih edilen şeddeli okuyuştur ve bunun aslı; Bunun tercih edilmesine sebeb ise yüce Allah’ın:
“Ancak özlü akıl sahipleri öğüt alır. “(ez-Zümer, 39/9) âyeti ve benzerlerinde bu şekilde gelmiş olmasıdır, Ubeyy’in kıraati de; şeklindedir. Bu kıraat tefsir olarak kabul edilir. Çünkü, Mushaf’ın hattına aykırıdır.
Ubeyy’in kıraatinin anlamı düşünmez mi? şeklindedir. Şeddesiz (Şeybe, Nâfi’ ve Âsım’ın kıraatleri) ise uyanıp dikkat etmez mi, bilmez mi? şeklindedir. Bu açıklamayı en-Nehhâs yapmıştır.