1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34
Lokmân Suresi, Kur’an’ın 31. suresi olup büyük ölçüde Mekke döneminde indirilmiştir ve 34 ayetten oluşur. Adını, surede hikmet sahibi bir kişi olarak söz edilen Lokmân’dan alır. Surede tevhid, hikmet, aile eğitimi, ahlak, Allah’ın kudreti ve ahiret sorumluluğu üzerinde durulur.
Surenin başlangıcında Kur’an’ın hikmet dolu bir kitap olduğu belirtilir. Namazı dosdoğru kılan, zekât veren ve ahirete kesin olarak inanan kimseler için bir hidayet ve rahmet kaynağı olduğu ifade edilir. Buna karşılık bazı insanların bilgisizce insanları Allah’ın yolundan uzaklaştırmaya çalıştıkları ve ilahi mesajı alaya aldıkları anlatılır.
Lokmân Suresi’nin en dikkat çekici bölümü, Lokmân’ın oğluna verdiği öğütlerdir. Lokmân, oğluna ilk olarak Allah’a ortak koşmamasını öğütler ve şirkin büyük bir zulüm olduğunu belirtir. Böylece tevhid inancı, eğitimin ve ahlakın temeli olarak sunulur.
Surede anne ve babaya iyilik yapmak da emredilir. Annenin çocuğunu zorluklarla taşıdığı ve büyüttüğü hatırlatılarak ebeveyne karşı şükür ve saygının önemi vurgulanır. Ancak anne ve babanın Allah’a ortak koşmayı emretmeleri durumunda bu konuda onlara itaat edilmeyeceği de belirtilir.
Lokmân’ın öğütleri arasında namazı dosdoğru kılmak, iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak ve karşılaşılan sıkıntılara sabretmek de yer alır. Bunların kararlılık ve güçlü irade gerektiren önemli davranışlar olduğu ifade edilir.
Surede ayrıca kibir ve gururdan sakınılması öğütlenir. İnsanlara karşı küçümseyici davranmamak, yeryüzünde böbürlenerek yürümemek ve konuşurken ölçülü olmak tavsiye edilir. Lokmân, oğluna sesini gereksiz yere yükseltmemesini, çünkü seslerin en çirkininin eşek sesi olduğunu söyler. Böylece tevazu ve güzel ahlakın önemi vurgulanır.
Lokmân Suresi’nde Allah’ın kudretini gösteren birçok yaratılış deliline de yer verilir. Göklerin direksiz yaratılması, dağların yeryüzüne yerleştirilmesi, çeşitli canlıların yaratılması, yağmurun yağdırılması ve bitkilerin yetiştirilmesi Allah’ın varlığına ve birliğine delil olarak sunulur.
Surede Allah’ın ilminin sınırsız olduğu da açıklanır. Bir hardal tanesi kadar küçük bir şeyin bile bir kayanın içinde, göklerde veya yerde bulunması hâlinde Allah’ın onu bileceği belirtilir. Bu ifade, Allah’ın her şeyi kuşatan ilmini ve hiçbir şeyin O’ndan gizli kalmadığını vurgular.
Lokmân Suresi’nin son bölümünde kıyametin bilgisi, yağmurun ne zaman yağacağı, rahimlerde bulunanların durumu, insanların yarın ne kazanacakları ve nerede ölecekleri gibi bilgilerin yalnızca Allah katında olduğu belirtilir. Böylece insanın bilgisinin sınırlı, Allah’ın bilgisinin ise sonsuz olduğu hatırlatılır.
Genel olarak Lokmân Suresi, tevhid inancını merkeze alan, anne-babaya saygıyı, namazı, sabrı, tevazuyu ve güzel ahlakı öğreten; Lokmân’ın hikmet dolu öğütleriyle aile eğitimine rehberlik eden; Allah’ın kudretini ve ilmini vurgulayan son derece etkileyici ve öğretici bir suredir.