Topluluk bozguna uğrayacak ve arkalarını dönüp kaçacaklar.
Diyanet Vakfı
O topluluk yakında bozulacak ve onlar arkalarını dönüp kaçacaklardır.
Kurtubi Tefsiri
Yakında o topluluk yenilecek ve arkalarını dönerek kaçacaklardır.
“Yakında o topluluk” yani Mekke kâfirleri topluluğu
“yenilecek.” Bu Bedir günü ve başka gazalarda gerçekleşti.
Genel olarak:
” Yenilecek” şeklinde “ye” ile meçhul bir fiil olarak okunmuş,
“Topluluk” lâfzı da ref ile okunmuştur. Ruveys. Yakub’dan: “Yeneceğiz” şeklinde “nun” ve kesreli “ze” İle; “Topluluğu” lâfzını da nasb ile okuduğunu rivâyet etmiştir. (Yakında o topluluğu yeneceğiz, demek olur,)
“Ve arkalarını dönerek kaçacaklardır.” Genel olarak bu, onlar hakkında bir haber olmak üzere:
“Dönerek kaçacaklardır” şeklinde okunmuştur. Ancak Îsa, İbn İshak ve Yakub’dan rivâyetle Ruveys rauhatab kipi olarak “te” ile: Dönerek kaçacaksınız” diye okumuşlardır. ” Arka” lâfzı ise dirhem ve dinar gibi cins isimdir. Lâfzan tekil olmakla birlikte maksad -âyet sonu olduğundan ötürü- çoğuldur.
Mukâtil dedi ki: Bedir günü Ebû Cehil atını mahmuzlayarak safın önüne çıkıp şöyle dedi: Bugün biz Muhammed ve arkadaşlarından intikam alacağız. Bunun üzerine yüce Allah:
“Biz birbirine yardım eden bir topluluğuz… Yakında o topluluk yenilecek ve arkalarını dönerek kaçacaklardır” âyetini indirdi.
Said b. Cübeyr dedi ki: Sad b. Ebi Vakkas dedi ki: Yüce Allah’ın:
“Yakında o topluluk yenilecek ve arkalarını dönerek kaçacaklardır” âyeti nazil olunca, hangi topluluğun bozguna uğrayacağını bilemiyordum. Bedir günü gerçekleşince Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın zırhı üzerinde olduğu halde ileri atılarak: “Allah’ım, Kureyş Sana ve Rasûlüne karşı böbürlenmesiyle, büyüklenmesiyle meydan okuyarak gelmiş bulunuyor. Sen hemen sabahleyin onları bozguna uğrat” dedikten sonra;
“Yakında o topluluk yenilecek ve arkalarını dönerek kaçacaklardır.” diye buyurdu. O zaman ben de bu âyetin tevilinin ne olduğunu öğrenmiş oldum Benzer haai rivâyetler: Taheri, Tefsir, X, 17, 18, Bu ise Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’ın mucizelerindendir, Çünkü o gayba dair haber vermiş ve haber verdiği gibi gerçekleşmişti.
(Hadiste geçen ve) “Onları bozguna uğrat” (anlamındaki) lâfız ile aynı kök ten gelen: “Zaman onun aleyhine geldi ve onu helâk etti” demektir. en-Nabiğa’nın şu mısraında da bu anlamda kullanılmıştır:
“Lübed’i helâk eden. ne ise onu da helâk etti.”
Onun aleyhine (işini) bozdum” demektir.