Yer, onların üzerinden süratle yarıldığı gün – bu, bize göre kolay bir toplanıştır.
Diyanet Vakfı
O gün yer yarılır, onların üzerinden süratle yarılıp açılır. Bu, bize göre kolay olan bir haşirdir.
Kurtubi Tefsiri
O günde yer üzerlerinden yarılır, hızlıca çıkarlar. Bu, bizim için kolay olan bir toplamadır.
“O gün yer üzerlerinde yarılır” Sur’a üfürecek olan ve nidada bulunacak olana Beytu’l-Makdis’e doğru
“hızlıca çıkarlar. Bu Bizim için kolay olan bir toplamadır.” Zorluğu bulunmayan bir toplama (haşr)dır.
Kûfeliler:
“yarılır” anlamındaki âyetini şeklinde birinci “te”yi hazf üzere Ve “şın” harfini şeddesiz okumuşlardır. Diğerleri ise bu “te”yi “şın”a idgam ederek (şeddeli) okumuşlardır.
İbn Muhaysın, İbn Kesîr ve Yakub “nida eden” lâfzını her iki halmde de aslına uygun olarak “ye” harfini isbat ile okumuşlardır. Nafî ve Ebû Amr ise sadece vasl halinde “ye” harfini isbat etmiştir. Diğerleri ise her iki halde hazfetmişlerdir.
Derim ki; Sünnet-i seniyye bu âyet-i kerimeyi daha bir açıklamış bulunmaktadır. Tirmizi’nin, Muaviye b. Hayde’den, onun Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’dan diye zikrettiği hadisinde şöyle demektedir: Ve (Peygamber) eliyle Şam’a doğru işaret ederek şöyle buyurdu: “İşte buradan buraya kadar sizler binekler üzerinde ve (kiminiz) bineksiz olarak yüzleriniz üzerinde çekilerek kıyâmet gününde haşredileceksiniz. Ağızlarınız üzerinde onları tıkayan örtüler bulunacaktır. Sizinle yetmiş ümmet olacak ve siz onların en hayırlıları, Allah nezdinde en değerlileri olacaksınız. Sizden herhangi birisi hakkında ilk konuşacak azası da onun baldırı olacaktır.” Bir diğer rivâyette de: “Baldırı ve eli olacaktır” denilmektedir. Hakim, Müstedrek, II, 477, 478, IV, 679; Müsned, IV, 446, V, 3, Nesâî, es-Sünenu’l-Kübra, VI, 439.
Ali b. Mabed Ebû Hüreyre’den, o Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’dan diye zikrettiği bir hadiste şunları söylemektedir: Sonra -yüce Allah- israfil’e şöyle diyecek: “öldükten sonra diriliş nefhasını üfle. O da üfleyecek, ruhlar gök ile yer arasını doldurmuş anlar misali çıkacak. Yüce Allah şöyle buyuracak: İzzetim ve celalim hakkı için, herbir ruh ait olduğu cesede geri dönsün. Bunun üzerine ruhlar yerde cesetlere doğru girecek. Sonra ruhlar burun deliklerinden girecek ve vücudun diğer yerlerine sirayet edecek, tıpkı zehirli bir hayvan tarafından sokulmuş bir kimsenin bedeninde zehirin yürümesi gibi. Sonra yer üzerinizden yarılacak, üzerinden yerin yarılacağı ilk kişi ben olacağım. Yerden hepiniz otuzüç yaşında gençler olarak çıkacaksınız. O gün konuşulacak dil Süryanice olacaktır” deyip, hadisin geri kalan bölümünü zikretmektedir. İshak b. Raheveyh, Müsned, I, 88
Biz bütün bunları ve başkalarını “et-Tezkire” adlı eserimizde eksiksiz bir şekilde kaydetmiş bulunuyoruz. Yüce Allah’a hamdolsun.