Birinci şart: Yüce Allah’a yahut O’nun sıfatlarından birisi üzerine yemin etmesi gerekmektedir. Bu yeminin İla sayılacağı noktasında ilim ehli arasında bir ihtilaf yoktur. Kansına yaklaşmayacağına dair bunlardan başkasıyla yemin etmesine gelince -mesela boşamaya, azad etmeye, mal tasadduk etmeye, hacca gitmeye veyahut zıhar’ da bulunmaya dair yemin etmesi gibi- işte bunda iki görüş gelmiştir:
Bu durumda İla yapmış olmaz. Bu eski görüşüne göre İmam Şafii’ye aittir. Çünkü boşayan kişinin yaptığı İla, bir kasem anlamındadır, halbuki şarta bağlı yapılan boşama ise kasem değildir, İla da sayılmaz. Buna Yüce Allah’ın: “Eğer (bu müddet içinde) kadınlarına dönerlerse, şüphesiz Allah, çokça bağışlayan ve esirgeyendir.” (Bakara Suresi 2261 buyruğu işaret etmektedir. Şüphesiz bu bağışlama, ancak Yüce Allah’a yapılan yemin kapsamında söz konusu olmaktadır. Nitekim Allah’tan, O’nun sıfatlarından başkasına yapılan yeminlerin, İla sayılmayacağı noktasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu nakil ise meşhur olarak gelen görüşü oluşturur.
O vakit İla yapmış olur. Bunu ise İmam Malik, Hicaz ehli, Sevri, Ebu Hanife, Irak ehli, İmam Şafii ve Ebu Sevr söylemiştir. Çünkü bu, cima etmeye engel bir yemin sayıldığından, İla olarak kabul edilir, tıpkı Yüce Allah’a yapılan yemin gibidir. Zira talak veya azad etmenin cima’ya bağlı kılınması, bir yemin sayılmaktadır. Şöyle cevap verilmiştir: Bir defa bunun caiz şekliyle “yemin” diye isimlendirilmesi, meşhur manaya göre kasem’e iştirak etmiş olmasından dolayıdır. Bu da bir amele teşvik, onu sakındırmak yahut bir haberi pekiştirmek için söylenmesidir. Mutlak manada söylenmesi ise hakikati ortaya koymak içindir.
İkinci görüşe göre bu durumda erkek İla etmiş sayılmaz, ancak haklı olarak yeminini bozmasını gerektirecek bir yeminde bulunması durumu bundan müstesnadır. Mesela erkeğin: “Seninle cinsel temas yaparsam, kölem hür olsun.” yahut “O zaman boşsun.” “Sırtın annemin sırtı gibi olsun.” “Bana haram olasın.” “O vakit Allah için bir sene oruç tutmak, hacca gitmek yahut sadaka vermek üzerime borç olsun.” demesi. O vakit İla sayılmış olur; çünkü bu durumda karısıyla cinsel temas yapması hasebiyle onu zorunlu korkudan engelleyecek bir hakkının olmasını gerektirmiş olacaktır.
İkinci şart: Dört aydan fazla karısına yakınlaşmayacağına dair yemin etmesi. Bunu, İmam Malik, Evzfü, İmam Şafii ve Ebu Sevr söylemiştir. Sevri ve rey ashabı ise: Dört aya kadar yaklaşmayacağına yemin etmesi halinde, eğer süre bundan fazla olursa bu durumda erkek İla yapmış sayılır, demişlerdir. Onlar, buna dair görüşlerini, bu müddetin “kadınlara dönme süresi içerisinde olduğunu” gerekçe göstermişlerdir. Halbuki ayetin zahiri buna terstir. Çünkü Allah’u Teala: “Kadınlarına yaklaşmamaya yemin edenler dört ay beklerler. Eğer (bu müddet içinde) kadınlarına dönerlerse…” (Bakara Suresi 2261 şeklinde buyurmuştur. Zira burada “fe-i takibiyye (ayetteki kelimenin peşine gelen fe harfi)” ile söz konusu beklemenin akabinde olmak üzere kadına geri dönmesini ortaya koymuştur ki, bu da erkeğin kadına ulaşmasında geç kaldığını ifade etmektedir.
İshak ve bir topluluk ise: Kim, süresi az olsun çok olsun karısıyla temas yapmamak üzere yeminde bulunacak olur ve eşine dört ay yaklaşmazsa, İla yapmış demektir; çünkü ayet-i kerime bunu ifade etmektedir, demişlerdir.
Bu ayetin birinci görüş lehine delil olacağı şeklinde cevap verilmiştir. Çünkü erkeğe dört ay bekleme hakkı tanımıştır. O vakit dört ay kadar yahut daha azına yemin edecek olursa, beklemenin bir manası olmaz. Çünkü İla süresi bu vakitten önce bitmiş oldu yahut bitişi tam denk gelmiş oldu. Söz konusu olan bekleyişin dört ay ile takdir edilmiş olması, İla’nın tenavül edildiği süre içerisinde olmasını gerektirmektedir. Zira talep ediş ancak dört aydan sonra meydana gelir. Dolayısıyla dört aydan daha az sürenin bitmiş olmasıyla -ilasız olarak- talepte bulunmak sahih olmaz. “Allah’a yemin olsun ki kara kargalar ak olana dek seninle cima yapmayacağım.” demesi gibi, İla’yı imkansız olan bir şarta bağlı kılacak olursa, bu takdirde İla yapmış sayılır; çünkü bunun altında “cinsel teması terk etmek” manası yatmaktadır.