Ve hiçbir şey O’na denk değildir
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve lem yekun lehu kufuven ehad (ve O’nun hiçbir dengi yoktur)
Mukatil Tefsiri
Yani Allah’ın benzeri, eşi, dengi ve ortağı yoktur. Bu ayet, Âmir’in: “Onun dostu kimdir?” sözüne cevap olarak nazil olmuştur. Çünkü benzeri olmayanın dengi de olmaz. Allah hiçbir şeye benzemez, hiçbir şey de O’na benzemez. Daha sonra melek Erbed’in karnını öyle şiddetli sıktı ki bağırsakları neredeyse ağzından çıkacaktı. Büyük bir acı içinde: “Kalk gidelim.” dedi. Dışarı çıktıklarında Âmir: “Sana ne oldu?” diye sordu. Erbed: “Karnımda şiddetli bir sıkışma ve ağrı hissettim, elimi bile kaldıramadım.” dedi. Erbed o gün Medine’den çıktı. Hava bulutluydu. Yolda kendisine yıldırım isabet etti ve öldü. Âmir b. Tufeyl’in ise boynunda büyük bir ur çıktı. Bunun taun olduğu da söylenmiştir. Medine’de hastalandı. Ona yalnızca Benî Selûl’den bir kadın barınak verdi. Ölüm korkusuyla: “Devenin bezesi gibi bir beze! Bir Selûl kadınının evinde mi öleceğim? Ey ölüm! Çık karşıma!” diyordu. Bunun üzerine Allah: “Onlar Allah hakkında mücadele ediyorlar. Oysa O’nun azabı çok şiddetlidir.” (Ra‘d 13) ayetini indirdi.
Bir başka rivayette Mekke müşrikleri Nebi’ye: “Bize Rabbini anlat ve onu nitele.” demişlerdi. Âmir b. Tufeyl de: “Rabbin altından mı, gümüşten mi, demirden mi yoksa bakırdan mı?” diye sormuştu. Yahudiler ise: “Üzeyir Allah’ın oğludur. Allah Tevrat’ta kendisini anlatmıştır; bize onu bildir.” dediler. Bunun üzerine Allah: “De ki: O Allah birdir. Allah Samed’dir.” ayetlerini indirdi. Yani Allah’ın hiçbir ortağı yoktur. O, bütün yaratılmışların ihtiyaç için yöneldiği efendidir. Doğurmamıştır ki miras bıraksın; doğurulmamıştır ki başkasına ortak olsun. O’nun hiçbir benzeri ve hiçbir dengi yoktur. Yüce ve büyük olan Allah, onların söylediklerinden münezzehtir.
Taberi Tefsiri
Tefsir ehli bu ayetin anlamında ihtilaf etmiştir. Bazıları, bunun “O’nun benzeri ve misli yoktur” anlamına geldiğini söylemiştir. Ebû Âliye’den rivayet edilmiştir: “Hiçbir şey O’na denk olmamıştır” yani “O’nun benzeri ve dengi yoktur; hiçbir şey O’nun benzeri değildir.” Ka‘b’dan rivayet edilmiştir: Allah göklerin yedisini ve yerlerin yedisini bu sure üzerine kurmuştur: “Doğurmamış ve doğurulmamıştır. Hiçbir şey O’na denk olmamıştır.” Allah’ın yarattıklarından hiç kimse O’na denk olmamıştır. İbn Abbas, “Hiçbir şey O’na denk olmamıştır” ayeti hakkında “Hiçbir şey O’nun benzeri değildir; bir ve kahhâr olan Allah münezzehtir” demiştir. İbn Cüreyc, “denk” kelimesini “benzer” diye açıklamıştır.
Başkaları ise bunun anlamının “O’nun eşi yoktur” olduğunu söylemiştir. Mücahid, “Hiçbir şey O’na denk olmamıştır” ayeti hakkında “eş” demiştir. Ondan bu anlam birkaç yolla rivayet edilmiştir.
Arapların dilinde “küfüv”, “kefî” ve “kifâ” aynı anlama gelir; misal ve benzer demektir. Nâbiğa’nın “Beni dengi bulunmayan bir dayanağa çarpma, düşmanlar sana yardımla destek verseler bile” sözü de bundandır. Burada “dengi bulunmayan” yani “benzeri olmayan” demektir.
Kıraat âlimleri “denk” kelimesinin okunuşunda ihtilaf etmiştir. Basra kıraat âlimlerinin geneli bunu kâf ve fâ harflerini ötreli okuyarak okumuştur. Kûfe kıraat âlimlerinden bazıları ise fâ harfini sakin ve hemzeli okumuştur. Bu konuda doğru olan, iki okuyuşun da bilinen kıraatler ve meşhur iki dil olduğu; hangisiyle okunursa okunsun okuyanın isabet etmiş olacağıdır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…