Allah Samed’dir
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Allahu s-samed (Allah her şeyin kendisine muhtaç olduğu, hiçbir şeye muhtaç olmayandır)
Mukatil Tefsiri
Yani Allah tektir, ortağı yoktur. “Samed”, yemeyen ve içmeyen demektir. Bu ayet, Âmir’in: “Rabbinin yiyeceği nedir?” sözüne cevap olarak nazil olmuştur. Ayrıca “Samed”, bütün yaratılmışların ihtiyaçları için yöneldiği efendi anlamına gelir. Bir başka açıklamaya göre de “Samed”, mahlûklar gibi içinde boşluk bulunmayan varlık demektir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: İbadet yalnız kendisine uygun olan Allah, Samed’dir. Tefsir ehli “Samed” kelimesinin anlamında ihtilaf etmiştir. Bazıları, “Samed, içi boş olmayan, yemeyen ve içmeyendir” demiştir. İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir: “Samed, içi boş olmayan kimsedir.” Mücahid, “Samed, içi dolu, boşluğu olmayan kimsedir” demiştir. Başka rivayetlerde de Mücahid’den “Samed, boşluğu olmayan kimsedir” diye aktarılmıştır. Hasan, “Samed, içi boş olmayan kimsedir” demiştir. İbrahim b. Meysere şöyle demiştir: “Mücahid beni Said b. Cübeyr’e gönderip Samed’i sordurdu. Said, ‘İçi boş olmayan kimsedir’ dedi.” Şa‘bî, “Samed, yemek yemeyen kimsedir” demiştir. Başka bir rivayette Şa‘bî, “Samed, yemek yemeyen ve içecek içmeyendir” demiştir. Dahhâk, “Samed, içi boş olmayan kimsedir” demiştir. Said b. Müseyyeb, “Samed, iç organı olmayan kimsedir” demiştir. Abdullah b. Büreyde’nin babasından rivayet ettiği, merfû olduğunu sandığı bir haberde, “Samed, içi boş olmayan kimsedir” denilmiştir. İkrime’den de “Samed, içi boş olmayan kimsedir” diye rivayet edilmiştir.
Başkaları, “Samed, kendisinden hiçbir şey çıkmayan kimsedir” demiştir. İkrime’den rivayet edilmiştir: “Samed, kendisinden hiçbir şey çıkmayan, doğurmayan ve doğurulmamış olandır.” Yine İkrime, “Samed, kendisinden hiçbir şey çıkmayan kimsedir” demiştir.
Başkaları, “Samed, doğurmayan ve doğurulmamış olandır” demiştir. Ebû Âliye’den rivayet edilmiştir: “Samed, doğurmayan ve doğurulmamış olandır. Çünkü doğuran her şey miras bırakır; doğan her şey de ölecektir. Allah ise miras bırakmaz ve ölmez.” Müşrikler Peygambere “Bize Rabbini nispet et” deyince Allah bu sureyi indirdi; çünkü doğan her şey ölecektir, ölen her şey miras bırakacaktır. Yüce Allah ise ölmez ve miras bırakmaz. “Hiçbir şey O’na denk olmamıştır” yani O’nun benzeri ve dengi yoktur; hiçbir şey O’nun benzeri değildir. Muhammed b. Ka‘b da “Samed, doğurmayan, doğurulmamış ve hiçbir şey kendisine denk olmayan kimsedir” demiştir.
Başkaları, “Samed, efendiliği son dereceye ulaşmış efendidir” demiştir. Şakîk, “Samed, efendiliği kemale ermiş efendidir” demiştir. Ebû Vâil de aynı anlamı vermiştir. İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir: “Samed, efendiliğinde kemale ermiş efendi, şerefinde kemale ermiş şerefli, büyüklüğünde kemale ermiş büyük, hilminde kemale ermiş halîm, zenginliğinde kemale ermiş ganî, kudret ve cebrinde kemale ermiş cebbar, ilminde kemale ermiş âlim, hikmetinde kemale ermiş hakîmdir. O, bütün şeref ve efendilik türlerinde kemale ermiş olandır. İşte Allah’ın sıfatı budur; bu sıfat O’ndan başkasına yaraşmaz.”
Başkaları ise “Samed, yok olmayan bâkîdir” demiştir. Hasan ve Katade, “O, mahlûkatından sonra bâkî kalandır” demiştir. Katade ayrıca “Bu sure halistir; içinde dünya ve ahiret işlerinden hiçbir şeyin zikri yoktur” demiştir. Katade’den başka bir rivayette “Samed, devamlı olan demektir” denilmiştir.
Ebû Cafer der ki: Arapların dilinde “Samed”, kendisine yönelinen, kendisinin üstünde kimse bulunmayan efendi demektir. Araplar büyüklerini böyle adlandırır. Şairin “Esedoğullarının en hayırlılarının ölüm habercisi erken geldi; Amr b. Mes‘ûd’un ve Samed efendinin” sözü de bundandır. Zeberkân’ın “Rehine yoktur, ancak Samed bir efendi vardır” sözü de böyledir. Durum böyle olunca bu kelimenin yorumunda en uygun olan anlam, Kur’an’ın diliyle indiği Arapların konuşmasında bilinen anlamdır. Eğer Büreyde’nin babasından gelen hadis sahih olsaydı, en doğru görüş o olurdu; çünkü Allah’ın neyi kastettiğini ve kendisine indirileni en iyi bilen Allah’ın Resulüdür.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…