Ve şüphesiz azabım, çok elem verici bir azaptır.
Diyanet Vakfı
Benim azabımın elem verici bir azap olduğunu da bildir.
Kurtubi Tefsiri
“Ve hiç şüphesiz Benim azabım da elbette can yakacak bir azaptır.”
Bu âyet-i kerîme, Hazret-i Peygamberin şu âyeti ile aynı muhtevayı dile getirmektedir: “Eğer mü’min, Allah’ın nezdindeki cezalandırmayı bilecek olsaydı, hiçbir kimse onun cennetine (girmeyi) ümid etmezdi. Şayet kâfir, Allah’ın nezdindeki rahmeti bilmiş olsaydı, hiç bir kimse onun rahmetinden ümid kesmezdi.” Bu hadisi Müslim, Ebû Hüreyre yoluyla rivâyet etmiştir. Müslim, Tevbe 25; Tirmizî, Deavat 99; Müsned, II, 334, 397, 4f el-Fâtiha Sûresi’nde (1/3- âyetin tefsirinde) daha önceden geçmiş bulunmaktadır.
İşte insanın bu şekilde hem kendisine, hem başkasına hatırlatmada bulunması hem korkutması hem de umutlandırması gerekir. Sağlık halinde korku, hastalık haline göre onda daha baskın bulunmalıdır. Hadîs-i şerîfte belirtildiğine göre Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Ashabı kiramın yanına çıkmış ve onların gülmekte olduğunu görünce şöyle buyurmuştur: “Önünüzde cennet ve cehennem bulunuyorken mi gülüyorsunuz?” Bu hususun onlara ağır gelmesi üzerine bu âyet-i kerîme nazil oldu. Bunu da el-Maverdf ve el-Mehdevî zikretmektedir. es-Sa’lebi’nin, İbn Ömer yoluyla naklettiği Mz ise şöyledir: İbn Ömer dedi ki: Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) Şeybeoğullarının girdiği kapıdan yanımıza çıkıp geldiğinde biz gülüyorduk. Bunun üzerine: “Size ne oluyor ki böyle gülüyorsunuz? Güldüğünüzü görmeyeyim” dedi. Daha sonra geri dönüdü, nihayet Hicr’in yanına varınca gerisin geri döndü ve bize şöyle dedi: “Ben çıkıp gittiğimde Cebrâîl yanıma geldi ve ey Muhammed dedi, niçin rahmetimden kullarınım ümidini kesiyorsun? “Kullarıma haber ver ki, ben gerçekten ben Ğafûr ve Rahîmim ve hiç şüphesiz benim azabım da elbette can yakacak bir azaptır.” Bu ve benzeri rivâyetler için bk. Süyûtî, sd-Durru’l-Mensûr, V.
Buna göre rahmetten ümid kesmek ümitsizliktir. Devamlı rahmeti ümid etmek de ihmalkârlıktır. İslerin en hayırlısı ise orta yollu olanlarıdır.