O, Allah’tır; Hâlık’tır, Bârî’dir, Musavvir’dir. En güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olan her şey O’nu tesbih eder. O, Azîz’dir, Hakîm’dir.”
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Huve’llahu (O Allah’tır) el-haliku (yaratan), el-bariu (yoktan var eden), el-musavviru (şekil veren). Lehu (O’nundur) el-esmau’l-husna (en güzel isimler). Yusebbihu (tesbih eder) lehu (O’nu) ma (ne varsa) fi’s-semavati (göklerde) ve’l-ardi (ve yerde). Ve huve (ve O) el-azizu (Azîz’dir) el-hakim (Hakîm’dir).
Mukatil Tefsiri
Daha sonra Allah Teâlâ kendi zatı hakkında şöyle buyurdu: “O, Allah’tır; yaratandır.” Yani her şeyin yaratıcısıdır. Nutfeyi ve ardından alaka ile mudgayı yaratandır.
“Var edendir.” Yani mudga halinden sonra insanı ortaya çıkaran, ona gözleri, kulakları, elleri ve ayakları verendir.
“Şekil verendir.” Yani rahimlerde dilediği şekilde şekil veren O’dur; erkek veya kadın, beyaz veya siyah, düzgün yaratılışlı veya farklı yaratılışlı olarak yaratır.
“En güzel isimler O’nundur.” Yani Rahmân, Rahîm, Azîz, Cebbâr, Mütekebbir ve bunlara benzer isimler O’nundur. Burada bu surede zikredilen isimler kastedilmektedir.
“Göklerde ve yerde bulunanların hepsi O’nu tesbih eder.” Yani göklerde ve yerde bulunan bütün yaratıklar O’nu anar ve birler.
“O, mutlak güç sahibidir.” Yani mülkünde üstün ve galiptir.
“Hüküm ve hikmet sahibidir.” Yani işlerinde hikmet sahibidir.
“Rahmân, Rahîm” hakkında denilmiştir ki: Rahîm, Rahmân’dan daha özel bir rahmet ifade eder. Yani yaratıklarına rahmetiyle şefkat gösteren ve merhamet eden demektir.
Abdullah rivayet etti; babam bize anlattı. Hüzeyl, Saîd b. Beşîr’den, o Katâde’den, o İbn Sîrîn’den, o da Nebî’den rivayet etti. Yine aynı senetle Mukâtil, Katâde’den, o İbn Sîrîn’den, o da Ebû Hureyre’den, Nebî’nin şöyle buyurduğunu rivayet etti:
“Allah’ın Kur’an’da doksan dokuz ismi vardır. Kim onları sayıp ezberlerse cennete girer.”
Abdullah rivayet etti; babam bize anlattı. Hüzeyl, Müseyyeb’den şöyle nakletti:
“Subhânallah”, Allah’ı her türlü kötülükten tenzih etmektir.
Ali b. Ebû Tâlib şöyle demiştir:
“Subhânallah, Allah’ın kendisi için razı olduğu bir sözdür.”
Hüzeyl dedi ki, Mukâtil şöyle demiştir:
Kur’an’da geçen “Subhânallah” ifadesi, genel olarak Allah’ın kendisini kötülüklerden tenzih etmesidir. Ancak İsrâiloğulları kıssasının başındaki “Kulunu geceleyin yürüten Allah’ı tenzih ederim” (İsrâ 1) ayetinde anlamı “hayret verici olan” şeklindedir.
“Bütün çiftleri yaratanı tenzih ederim” (Yâsîn 36) ayetindeki anlam da: “Çiftleri yaratan ne yücedir, ne hayret vericidir” demektir.
“Akşama eriştiğinizde Allah’ı tesbih edin” (Rûm 17) ayetinde ise anlamı: “Allah için namaz kılın” demektir.
Abdullah rivayet etti; babam bize anlattı. Hüzeyl, Huşeym’den, o Dâvûd b. Ebû Hind’den, o da Mutarrif b. Şihhîr’den şöyle nakletmiştir:
“Allah Teâlâ bizi Kur’an’da kader konusunda kendi halimize bırakmamıştır.”
Taberi Tefsiri
Yüce Allah buyuruyor ki: O, ibadet edilmeye layık olan yaratıcı mabuddur. O’ndan başka ibadete layık hiçbir ilah yoktur ve O’ndan başka yaratıcı da yoktur. O, “Bârî”dir; yani yaratıkları yaratıp var eden, onları kudretiyle ortaya çıkarandır. O, “Musavvir”dir; yaratıklarına dilediği şekilde ve dilediği biçimde suret verendir.
“En güzel isimler O’nundur.” buyruğu hakkında Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: En güzel isimler Allah’a aittir. Bunlar, Allah’ın kendisini isimlendirdiği ve bu iki ayette zikrettiği isimlerdir.
“Göklerde ve yerde bulunan her şey O’nu tesbih eder.” buyruğu ise şu anlama gelir: Göklerde ve yerde bulunan her şey O’nu tesbih eder; isteyerek veya istemeyerek O’na boyun eğer ve secde eder.
“O, Azîz’dir.” yani düşmanlarından intikam alma gücü son derece kuvvetlidir.
“Hakîm’dir.” yani yaratıklarını yönetmesinde, onları kendileri için faydalı olan yollara sevk etmesinde hikmet sahibidir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…