Bilin ki dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, kendi aranızda bir övünme ve mallar ile evlatlar konusunda bir çoğalma yarışıdır. Bu, bir yağmurun durumu gibidir ki bitirdiği bitki çiftçilerin hoşuna gider; sonra kurur da onu sararmış görürsün; sonra da kırılıp dökülen bir çerçöp olur. Ahirette ise şiddetli bir azap, Allah’tan bir bağışlanma ve bir rıza vardır. Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
İ’lemu (bilin ki) ennema (şüphesiz sadece) el-hayatu (hayat) ed-dunya (dünya), le’ibun (bir oyun) ve lehvun (bir eğlence) ve zinetun (bir süs) ve tefahurun (aranızda övünme) beynekum (aranızda) ve tekasurun (çoğaltma yarışı) fi’l-emvali (mallarda) ve’l-evladi (ve çocuklarda). Ke-meseli (bir örnek gibi) gaysin (yağmurun) a’cebe (hoşuna gider) el-kuffare (ekincilerin) nebatuhu (bitkisi), summe (sonra) yehicu (kurur), fe-terahu (derken onu görürsün) musferran (sararmış), summe (sonra) yekunu (olur) hutamen (çer çöp). Ve fi’l-ahireti (ahirette ise) azabun (bir azap) şedidun (şiddetli) ve mağfiratun (bir bağışlanma) mine’llahi (Allah’tan) ve rıdvanun (ve bir hoşnutluk) vardır. Ve ma (ve değildir) el-hayatu (hayat) ed-dunya (dünya) illa (ancak) meta’u (bir geçimlik) el-gurur (aldatıcı).
Mukatil Tefsiri
Allah, kullarını dünyaya karşı zühde teşvik etmek ve ona aşırı rağbet göstermemeleri için dünya hayatının mahiyetini açıklamaktadır. Dünya hayatı bir oyun, bir eğlence, bir süs, insanlar arasında övünme, mallar, çocuklar, konaklar ve binekler konusunda çokluk yarışı hâline gelmiştir.
Dünyayı ahirete tercih eden kimsenin durumu, yağmurla yeşeren otlaklara benzer. Yağmur yağar ve bitkiler çıkar. Bu bitkiler çiftçilerin hoşuna gider. Sonra o canlı ve yeşil görüntü değişir; bitkiler kurur ve sararır. Bir zaman önce yemyeşil olan şeyin sararmış hâle geldiği görülür. Daha sonra tamamen kuruyup parçalanır ve işe yaramaz bir kırıntı hâline dönüşür.
Dünyayı ahirete tercih eden kişinin sonu da buna benzer. Dünyanın geçici güzellikleri yok olup gider; geriye ise ahirette şiddetli azap kalır.
Buna karşılık müminler için Allah’tan bağışlanma ve hoşnutluk vardır. Dünya hayatı ise geçip giden, yok olmaya mahkûm aldatıcı bir faydadan ibarettir. Bu sebeple Allah kullarını dünyanın geçici nimetlerine aldanmamaları konusunda uyarmaktadır.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah buyuruyor ki: Ey insanlar! Bilin ki size peşin olarak verilmiş olan dünya hayatının faydaları ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda karşılıklı övünme ve mallar ile evlatların çokluğu konusunda birbirinize üstünlük taslama vasıtasıdır. Dünya ehli, sahip oldukları ziynetler, servetler ve imkânlarla birbirlerine karşı övünürler; yine mallarının ve çocuklarının çokluğuyla birbirlerine karşı üstünlük iddiasında bulunurlar.
Daha sonra Allah dünya hayatının geçiciliğini bir örnekle açıklayarak onu yağmura benzetmektedir. Yağmur yağar, onunla bitkiler yetişir ve bu bitkiler çiftçilerin hoşuna gider. Ardından o bitki kurur ve sararır. Daha önce yemyeşil, canlı ve güzel görünen şey, bir süre sonra sararmış olarak görülür. Sonra da parçalanıp kırılmış kuru çerçöp haline gelir. Dünya hayatı da böyledir; başlangıçta insanlara hoş görünür, onları hayran bırakır ve kendisine çeker; ardından yok olur, sona erer ve geriye hiçbir şey kalmaz.
“Ahirette ise şiddetli bir azap, Allah’tan bir bağışlanma ve bir rıza vardır” buyruğu hakkında yüce Allah, ahirette kâfirler için şiddetli bir azap bulunduğunu, Allah’a ve Resûlü’ne iman edenler için ise Allah’tan bir bağışlanma ve bir rıza bulunduğunu haber vermektedir. Katâde bu ayet hakkında şöyle demiştir: “İnsanlar sonunda ahirette bu iki sonuca varırlar.” Yani sonuçta insanlar ya azaba ya da bağışlanma ve rızaya ulaşırlar.
Arap dili âlimlerinden bazıları da bu ayette dünya hayatının niteliğinin açıklandığını, ahiretin ise iki sonuçtan birine ayrıldığını söylemişlerdir: Ya azap ya da cennet. Bu sebeple ayette geçen ifade, anlam bakımından bu iki sonucun açıklanmasıdır.
“Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir” buyruğu ise, yüce Allah’ın dünya hayatının süsünü ve geçici faydalarını aldatıcı bir yararlanma olarak nitelendirdiğini göstermektedir. Çünkü dünya insanı aldatır, kendisine bağlar ve kalıcıymış gibi gösterir; oysa sonunda yok olup gider.
Ebû Hüreyre’den rivayet edildiğine göre Resûlullah şöyle buyurmuştur:
“Cennette bir kamçı kadar yer, dünyadan ve içindeki her şeyden daha hayırlıdır.”
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…