Gebe ya da emziren bir kadın, (oruç tuttukları vakit) kendi canları hakkında korku duyacak olurlarsa, orucu tutmayabilirler, ama bunu kaza etmeleri gerekmektedir. el-Muvaffak der ki: Bu noktada ilim adamları arasında bir ihtilaf bilmiyoruz. Çünkü onlar bu durumda, hasta ve kendi canı hakkında korkup endişe eden kimselerin konumunda sayılırlar.
Gebe ve süt emziren bir bayan, çocukları hakkında korkacak olursa, oruç tutmayabilirler, bu orucu kaza edip tutmadıkları her bir gün için bir yoksul doyururlar. Bu, Şafiî mezhebinin meşhur görüşüdür. Çünkü Yüce Allah:
“(…) Oruç tutmaya güçleri yetmeyenlere bir fakir doyumu kadar fidye gerekir.” (Bakara Suresi: 184) buyurmuştur.
Gebe ve süt emziren kadın da söz konusu ayet-i kerimenin genel hükmüne dahildirler. İbn Abbas’tan nakledildiğine göre o şöyle demiştir:
“Bu ayet-i kerime, oruca dayanabilen yaşlı erkek ve yaşlı kadın için, oruç tutmayıp her günün yerine bir yoksul doyurmalarına ruhsat teşkil etmektedir. Yine bu ayet, korkmaları hâlinde gebe ve emzikli bayanlar için de bir ruhsat idi.”
Ebû Dâvûd; “Korkmalarından” maksadın çocukları hakkında olduğunu, bu durumda da oruç tutmayıp yoksul doyuracaklarını ifade etmiştir.¹¹⁹
Leys ise, kefaretin hamileye değil ama emziren kadına gerekli olacağını söylemiştir. Bu, İmam Mâlik’ten gelen iki rivayetten de ilkini oluşturur. Çünkü emziren kadının çocuğuna süt verecek başka birisini bulması mümkündür; ancak gebe de durum böyle değildir. Bir de gebelik, o kadının gebeliği (ve vücudu) ile alakalı bir durum olduğundan, bu noktada korkması hâlinde sanki diğer azaları hakkında korkması gibi değerlendirilir.
Ebû Hanîfe ise; hamile ve emziren kadına kefaret gerekli değildir, demiştir. Çünkü (Beş Enes’ten biri olan) Abdullah b. Kâb oğullarından Enes b. Mâlik’ten rivayete göre Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“Yüce Allah, yolculuk yapandan namazın yarısını kaldırmıştır. Ve yine yolcudan, hamileden ve emziren kadından da oruç tutmayı kaldırmıştır.”¹²⁰
Burada ise kefareti emretmemiştir.
“Bunun, kefaret vermeye çelişki oluşturmadığı, dolayısıyla da -kaza etme gibi- delil üzere vakfedileceği, çünkü bu hadis-i şerifin söz konusu hükme çelişki oluşturmamış olacağı” şeklinde cevap verilmiştir.