Çifte ve teke andolsun.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve’ş-şef’i (çifte) ve’l-vetr (ve teke)
Mukatil Tefsiri
Çift olan Âdem ile Havva’dır. Tek olan ise Allah Teâlâ’dır.
Taberi Tefsiri
Müfessirler burada geçen “çift” ve “tek” hakkında farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Bir grup, çiftin kurban günü, tekin ise Arefe günü olduğunu söylemiştir. İbn Abbas’tan rivayet edildiğine göre o, “Çift kurban günüdür, tek ise Arefe günüdür” demiştir. Aynı görüş İkrime’den de rivayet edilmiştir. İkrime, kurban gününü çift, Arefe gününü tek olarak açıklamıştır. Süfyan da İkrime’den aynı görüşü nakletmiştir. Dahhâk, Allah’ın bu günlere onların diğer günlerden üstünlüğünü bildiği için yemin ettiğini söylemiş ve çifti kurban günü, teki Arefe günü olarak açıklamıştır. Katâde de İkrime’nin aynı görüşte olduğunu rivayet etmiştir. Ma‘mer’in rivayetine göre Katâde, İkrime’nin şöyle dediğini aktarmıştır: “Arefe tek gündür, kurban günü çifttir; çünkü Arefe dokuzuncu gün, kurban günü ise onuncu gündür.”
Başka bir grup ise çiftin kurban gününden sonraki iki gün, tekin ise son ayrılış günü olduğunu söylemiştir. İbn Zeyd, çiftin kurban gününden sonraki iki gün olduğunu, tekin ise son ayrılış günü olduğunu söylemiş ve bunu (Bakara 203) ayetiyle ilişkilendirerek açıklamıştır: “Kim iki günde acele ederse ona günah yoktur, kim de geri kalırsa ona da günah yoktur.” (Bakara 203)
Başka müfessirler ise burada bütün yaratılmışların kastedildiğini, Allah’ın ise tek olduğunu söylemişlerdir. İbn Abbas, “Allah tektir, siz ise çiftsiniz” demiştir. Ayrıca çiftin sabah namazı, tekin ise akşam namazı olduğu görüşü de nakledilmiştir. Mücahid, gök ve yerin, kara ve denizin, cin ve insanın, güneş ve ayın çift olduğunu; Allah’ın ise tek olduğunu söylemiştir. Yine Mücahid, “Her şeyden çift çift yarattık” (Zâriyât 49) ayetini okuyarak küfür ve iman, saadet ve şekavet, hidayet ve dalalet, gece ve gündüz, gök ve yer, cin ve insan gibi bütün yaratılmışların çift olduğunu belirtmiş, Allah’ın ise tek olduğunu söylemiştir. Ebû Sâlih de Allah’ın bütün mahlûkatı çift yarattığını, kendisinin ise tek ve samed olduğunu ifade etmiştir. Mücahid’den gelen başka bir rivayette ise “Tek Allah’tır; Allah’ın yarattığı her şey ise çifttir” denilmiştir.
Başka bir grup müfessir ise burada namazların kastedildiğini söylemiştir. İmran b. Husayn, “Çift ve tek, namazdır” demiştir. Katâde de bu görüşü ondan nakletmiştir. Rebi‘ b. Enes ise bunun özellikle akşam namazı olduğunu söylemiş ve akşam namazındaki iki rekâtı çift, üçüncü rekâtı ise tek olarak açıklamıştır.
Bu görüşü destekleyen merfu rivayetler de nakledilmiştir. İmran b. Husayn’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah’a “Çift ve tek” ayeti sorulmuş, o da: “Bu namazdır; onun içinde çift olan da vardır, tek olan da vardır” buyurmuştur. Bu hadis farklı senetlerle de rivayet edilmiştir. Ebû’z-Zübeyr yoluyla Câbir’den gelen başka bir rivayette ise Resûlullah şöyle buyurmuştur: “Çift iki gündür, tek ise bir gündür.”
Katâde’den rivayet edildiğine göre Hasan-ı Basrî, burada sayının kastedildiğini söylemiştir. Çünkü sayıların bir kısmı çift, bir kısmı tektir.
Taberî şöyle demektedir: Bu konuda doğru olan görüş, Allah Teâlâ’nın çift ve tek olan her şeye yemin ettiğini söylemektir. Çünkü Allah, çift ve tekten belirli bir türü diğerlerinden ayıran ne bir haber ne de aklî bir delil zikretmiştir. Müfessirlerin söylediği bütün çift ve tek çeşitleri, bu yeminin kapsamına girmektedir. Ayetin lafzı genel olduğundan, onu belirli bir anlamla sınırlandırmak doğru değildir.
Müfessirler ayetteki “vetr” kelimesinin kıraati hakkında da ihtilaf etmişlerdir. Medine, Mekke ve Basra kıraat imamlarının çoğu ile bazı Kûfeliler onu vav harfini kesre ile okuyorlardı. Taberî’ye göre bunların her ikisi de yaygın ve sahih Arap lehçeleridir. Bu sebeple hangi okuyuşla okunursa okunsun doğrudur.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…