Hatırlayın ki siz yeryüzünde az sayıda ve güçsüz bırakılmış kimselerdiniz; insanların sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz. Derken O sizi barındırdı, yardımıyla sizi güçlendirdi ve şükredesiniz diye size temiz şeylerden rızık verdi.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Vezkuru (hatırlayın) iz entum (siz iken) kalilun (azdınız) mustad’afune (güçsüz bırakılmıştınız) fil ard (yeryüzünde) tehafune (korkuyordunuz) en yetehattafekumun nas (insanların sizi kapıp götürmesinden) fe avakum (size barınak verdi) ve eyyedekum (ve sizi destekledi) bi nasrih (yardımıyla) ve razekakum (ve sizi rızıklandırdı) minet tayyibat (temiz şeylerden) leallekum teşkurun (umulur ki şükredersiniz)
Mukatil Tefsiri
Sonra onlara nimetleri hatırlatarak şöyle dedi: Hatırlayın ki siz az sayıda idiniz; bununla özellikle muhacirleri kastediyor. Yeryüzünde, yani Mekke halkı arasında güçsüz bırakılmış kimselerdiniz; insanların, yani Mekke kâfirlerinin sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz. Bu ayet Bedir savaşından sonra indirildi. Allah şöyle buyuruyor: Derken sizi Medine’ye ve Ensar’ın yanına barındırdı, yardımıyla sizi güçlendirdi, yani Bedir günü yardımıyla size güç verdi ve size temiz şeylerden, yani helal rızıktan ve Bedir ganimetinden rızık verdi; şükredesiniz diye, yani bu ayette zikrettiği nimetlerden dolayı Rabbinize şükredesiniz diye.
Taberi Tefsiri
Bu, yüce Allah’ın Resulullah’ın ashabına bir hatırlatması ve nasihatidir. Allah şöyle buyuruyor: Ey müminler, Allah’a ve Resulüne itaat edin, sizi hayat verecek şeye çağırdığı zaman ona icabet edin ve onun emrine karşı gelmeyin; size güçlük ve şiddet bulunan bir şeyi emretse bile, Allah kendisine itaat etmeniz sebebiyle onu size kolaylaştırır ve ondan sevdiğiniz şeyi size çabucak verir. Nitekim siz O’na iman edip Resulüne uyduğunuz zaman sayıca azdınız, kâfirler sizi güçsüz görüyor, sizi dininizden döndürmeye çalışıyor, canlarınız ve ırzlarınız konusunda size kötülük ulaştırıyorlardı; onların sizi kapıp götürerek öldürmelerinden ve hepinizi bütünüyle yok etmelerinden korkuyordunuz. Derken O sizi barındırdı, yani onlardan sığınacağınız bir barınak meydana getirdi. Yardımıyla sizi güçlendirdi, yani onlara karşı yardımıyla sizi kuvvetlendirdi; nihayet Bedir’de onlardan öldürdüklerinizi öldürdünüz. Size temiz şeylerden rızık verdi, yani onların ganimetlerini size helal ve temiz olarak yedirdi. Şükredesiniz diye, yani size verdiği rızık ve bunun dışında üzerinizde bulunan nimetleri için O’na şükredesiniz diye. Tefsir ehli İnsanların sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz sözüyle kastedilen insanların kim olduğu konusunda ihtilaf etmiştir. Bazıları bunların Kureyş kâfirleri olduğunu söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Kâsım bize rivayet etti ve dedi ki: Hüseyin bize rivayet etti ve dedi ki: Haccâc bana İbn Cüreyc’den, o da İkrime’den Allah’ın Hatırlayın ki siz yeryüzünde az sayıda ve güçsüz bırakılmış kimselerdiniz; insanların sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz sözü hakkında rivayet etti; İkrime şöyle dedi: Bununla hicretten önce Mekke’de Peygamberle birlikte bulunan, ona Kureyş’ten, Kureyş’in müttefiklerinden ve azatlılarından tabi olanlar kastedilmektedir. İbn Abdüla‘lâ bize rivayet etti ve dedi ki: Muhammed b. Sevr bize Ma‘mer’den, o da Kelbî’den veya Katâde’den yahut her ikisinden rivayet etti; Hatırlayın ki siz az sayıda ve güçsüz bırakılmış kimselerdiniz ayeti hakkında şöyle dediler: Bu ayet Bedir günü indi; o gün insanların kendilerini kapıp götürmelerinden korkuyorlardı, Allah da onları barındırdı ve yardımıyla güçlendirdi. Müsenna bana rivayet etti ve dedi ki: İshak bize rivayet etti ve dedi ki: Abdürrezzâk bize Ma‘mer’den, o da Katâde’den bunun benzerini rivayet etti. Başkaları ise bununla Kureyş dışındaki kimselerin kastedildiğini söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Müsenna bana rivayet etti ve dedi ki: İshak bize rivayet etti ve dedi ki: Abdürrezzâk bize haber verdi ve dedi ki: Babam bana rivayet etti ve dedi ki: Vehb b. Münebbih’i yüce Allah’ın İnsanların sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz sözü hakkında şöyle derken işittim: Farslılar kastedilmektedir. Müsenna dedi ki: İshak bize rivayet etti ve dedi ki: İsmail b. Abdülkerîm bize rivayet etti ve dedi ki: Abdüssamed bana rivayet etti ki Vehb b. Münebbih’i Hatırlayın ki siz yeryüzünde az sayıda ve güçsüz bırakılmış kimselerdiniz; insanların sizi kapıp götürmesinden korkuyordunuz ayetini okurken ve şöyle derken işitti: O sıradaki insanlar Farslılar ve Rumlardı. Müsenna dedi ki: Yezîd bize rivayet etti ve dedi ki: Saîd bize Katâde’den Allah’ın Hatırlayın ki siz yeryüzünde az sayıda ve güçsüz bırakılmış kimselerdiniz sözü hakkında rivayet etti; Katâde şöyle dedi: Arapların bu topluluğu insanların en zelili, yaşayışı en sıkıntılı olanı, karınları en aç, derileri en çıplak ve sapıklığı en açık olanıydı; onlardan yaşayan bedbaht yaşar, ölen de insanlar arasında aşağılanmış bir hâlde ölürdü; yenilirlerdi fakat yiyemezlerdi. Allah’a yemin olsun ki o gün yeryüzünde yerleşik yaşayan topluluklar arasında onlardan daha kötü durumda bulunan bir topluluk bilmiyoruz. Nihayet Allah İslam’ı getirdi, onunla onları beldelerde güçlü kıldı, rızıklarını genişletti ve sizi onunla insanların boyunları üzerinde hükümdarlar yaptı. Allah gördüğünüz şeyleri size İslam’la verdi; öyleyse nimetleri için Allah’a şükredin. Çünkü Rabbiniz nimet verendir, şükrü sever ve şükredenlere yüce Allah katından daha fazlası vardır.
Bana göre bu iki görüşten doğruya daha uygun olanı, bununla Kureyş müşriklerinin kastedildiğini söyleyenlerin görüşüdür; çünkü Müslümanlar hicretten önce kendileri için başkalarından korkmuyorlardı; zira Kureyş kâfirleri onlara en yakın kâfirlerdi ve o sırada sayılarının çok, Müslümanların sayısının az olması sebebiyle Müslümanlara karşı en şiddetli olanlar da onlardı. O sizi barındırdı sözüne gelince, bunun anlamı Medine’nin onları barındırmasıdır; Yardımıyla sizi güçlendirdi sözü de Ensar vasıtasıyladır. Tefsir ehli de bu hususta bizim söylediğimize yakın şeyler söylemiştir. Bunu söyleyenlerin zikri şöyledir: Muhammed b. Hüseyin bana rivayet etti ve dedi ki: Ahmed b. Mufaddal bize rivayet etti ve dedi ki: Esbât bize Süddî’den O sizi barındırdı sözü hakkında rivayet etti; Süddî şöyle dedi: Medine’de Ensar’ın yanına barındırdı. Yardımıyla sizi güçlendirdi sözü hakkında da şöyle dedi: Bunlar Muhammed’in ashabıdır; Allah Bedir günü yardımıyla onları güçlendirdi. Kâsım bize rivayet etti ve dedi ki: Hüseyin bize rivayet etti ve dedi ki: Haccâc bana İbn Cüreyc’den, o da İkrime’den O sizi barındırdı, yardımıyla sizi güçlendirdi ve size temiz şeylerden rızık verdi sözleri hakkında rivayet etti; İkrime şöyle dedi: Bununla Medine kastedilmektedir.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…