O, sizi yeryüzünün halifeleri yapan ve size verdikleriyle sizi sınamak için kiminizi kiminizin üzerinde derecelerle yükseltendir. Şüphesiz Rabbinin cezası çabuktur. Şüphesiz O çok bağışlayıcı, çok merhametlidir.
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve huvellezi cealekum halaifel ard (sizi yeryüzünün halifeleri yapan O’dur) ve refea badakum fevka badin derecatin (ve kiminizi kiminizin üstüne derecelerle yükseltti) li yebluvekum fi ma atakum (size verdikleri konusunda sizi denemek için) inne rabbeke seriul ikab (şüphesiz Rabbin cezası çabuk olandır) ve innehu le gafurur rahim (ve şüphesiz O bağışlayan ve merhamet edendir)
Mukatil Tefsiri
Sizi yeryüzünün halifeleri yapan O’dur; yani geçmiş ümmetlerin helâkinden sonra sizi onların yerlerine getirdi. Size verdikleriyle sizi sınamak için bir kısmınızı diğer bir kısmınızdan derecelerle üstün kıldı; derecelerle kastedilen faziletler ve rızıklardır. Bunun sebebi, onların Peygamber’e, bize getirdiğin bu şeye seni ancak ihtiyaç sevk ediyor; mallarımızdan senin için toplayalım, demeleridir. Bunun üzerine, size verdikleriyle sizi sınamak için bir kısmınızı diğer bir kısmınızdan derecelerle üstün kıldı, ayeti indi. Yani size verdiği şeylerle sizi imtihan etmek için; Allah zengin müminlerden bazılarını zenginlikle, yoksul müminlerden bazılarını da fakirlikle imtihan eder. Şüphesiz Rabbin, ister fakirlik ister zenginlik içinde olsun, kendisine isyan eden kimseyi çabuk cezalandırandır; onları, sanki o gün gelmiş gibi korkutmaktadır. Şüphesiz O, tövbeden sonra çok bağışlayan, çok merhamet edendir.
Taberi Tefsiri
Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e ve onun ümmetine şöyle buyurmaktadır: Ey insanlar, Allah sizi yeryüzünün halifeleri yapandır; sizden önce geçen nesilleri ve geçmiş ümmetleri helâk etmiş, onların ardından sizi onların yerine getirmiş ve yeryüzünde onların halefleri kılmıştır. Böylece onların ardından orada yaşar ve yeryüzünü imar edersiniz. “Halâif”, “halîfe” kelimesinin çoğuludur; “vasâif” kelimesinin “vasîfe”nin çoğulu olması gibidir. Bu kelime, “Falanca, falancanın evinde onun yerine geçti” denilmesinden gelir; onun yerine geçen kimse o evde halife olur. Şemmâh’ın şu sözü de böyledir: “Ölümler onları vurur da beni ıskalar; ben de bir yurttan sonra başka bir yurtta onların ardından kalırım.” Nitekim bana Hüseyin rivayet etti, dedi ki: Bize Ahmed b. Mufaddal rivayet etti, dedi ki: Bize Esbât, Süddî’den rivayet etti; Süddî, O sizi yeryüzünün halifeleri yaptı ifadesi hakkında şöyle dedi: Yeryüzünün halifeleri olmalarından maksat, Allah’ın önceki nesilleri helâk edip onların ardından bizi onların yerine geçirmesidir.
Kiminizi kiminizin üzerinde derecelerle yükseltti sözüne gelince, Yüce Allah bununla şunu kastetmektedir: Sizin durumlarınızı birbirinden farklı kıldı; bazınızı bazınızın üzerinde yükseltti. Birine rızkı genişçe verip mal ve zenginlik bakımından onu fakirden üstün kıldı; bir diğerini kuvvet ve güç vererek zayıf ve güçsüz olanın üzerine çıkardı. Böylece birinin derecesini diğerinin derecesinin üstüne yükseltti, bir başkasının derecesini de ötekinin derecesinin altına indirdi. Nitekim bana Muhammed b. Hüseyin rivayet etti, dedi ki: Bize Ahmed b. Mufaddal rivayet etti, dedi ki: Bize Esbât, Süddî’den rivayet etti; Süddî, Kiminizi kiminizin üzerinde derecelerle yükseltti sözü hakkında, “Rızık bakımından” dedi. Size verdikleriyle sizi sınamak için sözüne gelince, bunun anlamı şudur: Allah size lütfundan verdiği ve rızkından bahşettiği şeylerde sizi imtihan etmek için böyle yaptı; böylece emir ve yasakları hususunda kendisine itaat edenle isyan edeni, kendisine verilen maldan Allah’ın verilmesini emrettiği hakkı yerine getirenle onu yerine getirmede kusur edeni ortaya çıkarır.
Şüphesiz Rabbinin cezası çabuktur. Şüphesiz O çok bağışlayıcı, çok merhametlidir sözünün tefsiri şöyledir: Yüce Allah, peygamberi Muhammed’e şöyle buyurmaktadır: Ey Muhammed, şüphesiz Rabbin, günahlarını işleyerek, emrettiği ve yasakladığı şeylerde O’nun emrine aykırı davranarak kendisini öfkelendiren kimseye ve Allah’ın lütuf ve ihsanından kendisine verdiği şeylerle sınadığı hâlde O’ndan yüz çevirip geri duran kimseye karşı cezası çabuk olandır. Tıpkı geçmiş nesillere yaptığı gibi; onlara nimet verdiği ve yeryüzünde imkân bahşettiği hâlde kendisinden yüz çevirdiklerinde onları cezalandırmıştır. Şüphesiz O çok bağışlayıcıdır, yani kendisini bir nimetle sınadığında itaatle O’na yönelen, emir ve yasaklarıyla imtihan edildiğinde O’na dönen kimsenin günahlarını örter; hesap yerinde o günahlarla onu rezil etmez. Çok merhametlidir, yani kul kendisine kavuşmadan ve O’na dönmeden önce tevbe edip yöneldiğinde, geçmişte işlemiş olduğu günahlardan dolayı onu cezalandırmayı bırakır.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…