Sizin Allah’a ortak koştuklarınızdan ben nasıl korkarım? Siz ise Allah’ın, hakkında size hiçbir delil indirmediği şeyleri O’na ortak koşmaktan korkmuyorsunuz. Öyleyse, biliyorsanız iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ve keyfe ehafu (ve nasıl korkarım) ma eşrektum (ortak koştuklarınızdan) ve la tehafune (siz korkmazken) ennekum eşrektum billahi (Allah’a ortak koşmanızdan) ma lem yunezzil bihi aleykum sultana (hakkında size hiçbir delil indirmediği şeyi) fe eyyul ferikayni ehakku bil emni (iki topluluktan hangisi güvene daha layıktır) in kuntum talemun (eğer biliyorsanız)
Mukatil Tefsiri
Sonra onlara şöyle dedi: Sizin Allah’a ortak koştuğunuz ilahlardan ben nasıl korkarım? Siz ise Allah’tan başkasını O’na ortak koştuğunuz halde bundan korkmuyorsunuz. Allah’ın, hakkında size hiçbir delil indirmediği, yani O’nunla birlikte bir ortağın bulunduğuna dair hüccetinizi içeren hiçbir kitap indirmediği şeyleri O’na ortak koştunuz. Sonra onlara, Öyleyse iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır; ben mi, siz mi? Eğer biliyorsanız, tek bir ilaha ibadet eden mi güven içinde olmaya daha layıktır, yoksa çeşitli rabblere, yani küçük ve büyük, erkek ve dişi ilahlara ibadet eden mi? Küçük olanı büyük olana eşit tutan kimse büyük olandan nasıl korkmaz? Dişiyi erkeğe eşit tutan kimse erkek olandan nasıl korkmaz? Eğer biliyorsanız, söyleyin bana, iki taraftan hangisi kötülükten emin olmaya daha layıktır?
Taberi Tefsiri
Bu, kavmi İbrahim’i, ilahlarını kötü anması sebebiyle onların kendisine bir kötülük dokunduracağından korkuttuklarında İbrahim’in onlara verdiği cevaptır. İbrahim onlara şöyle dedi: Rabbinize ibadette O’na ortak koştuğunuz ve O’nu bırakıp ibadet ettiğiniz, ne zarar ne de fayda veren şeylerden ben nasıl korkup ürkerim? Eğer onlar fayda veya zarar verebilselerdi, onları kırmama ve baltayla vurmama karşı kendilerini korurlardı. Siz ise sizi yaratan ve rızıklandıran, size fayda ve zarar vermeye gücü yeten Allah’tan, O’na ibadette ortak koşmanız sebebiyle korkmuyorsunuz.
Allah’ın, hakkında size hiçbir delil indirmediği şeyler sözü, Allah’ın kendisine ibadette ortak koşmanız konusunda size hiçbir hüccet vermediği, bunun için hiçbir burhan ortaya koymadığı ve size bu hususta hiçbir mazeret tanımadığı şeyler demektir.
Öyleyse iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? sözü ise şu anlama gelir: Rabbime ibadeti yalnız O’na has kılarak, dinimi O’na hanif olarak yönelterek ve putlarla heykellere ibadetten uzak durarak Rabbime ibadet etmemin sonucundan güven içinde olmaya ben mi daha layığım; yoksa Allah’ın, kendilerine ibadet etmeniz için size hiçbir burhan ve hüccet vermediği putlara Allah’ı bırakıp ibadet eden siz mi?
Eğer biliyorsanız sözü, Söylediğimin doğruluğunu ve size karşı ileri sürdüğüm delilin gerçekliğini biliyorsanız, söyleyin ve bana iki taraftan hangisinin güven içinde olmaya daha layık olduğunu haber verin, demektir.
Muhammed b. İshak da buna benzer bir açıklama yapmıştır. İbn Humeyd bize rivayet etti, dedi ki: Seleme bize rivayet etti, dedi ki: Muhammed b. İshak Sizin ortak koştuklarınızdan ben nasıl korkarım? Siz ise Allah’a ortak koşmaktan korkmuyorsunuz sözü hakkında şöyle dedi: Allah’ı bırakıp ibadet ettiğiniz, ne zarar ne de fayda veren bir puttan ben nasıl korkarım? Siz ise zarar ve fayda veren Allah’tan korkmuyor ve O’nunla birlikte ne zarar ne de fayda veren ortaklar ediniyorsunuz.
Öyleyse, biliyorsanız iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? yani dünya ve ahirette Allah’ın azabından güven içinde olmaya, zarar ve fayda elinde bulunan kimseye ibadet eden mi, yoksa ne zarar ne de fayda veren şeylere ibadet eden mi daha layıktır? İbrahim onlara örnekler veriyor ve ibretleri farklı şekillerde açıklıyordu ki Allah’ın, O’ndan başka ibadet ettikleri şeylerden daha çok korkulmaya ve ibadet edilmeye layık olduğunu bilsinler.
Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: İshak bize rivayet etti, dedi ki: Abdullah b. Ebî Ca‘fer bize babasından, o da Rebî‘den rivayet etti; Rebî‘ şöyle dedi: İbrahim onlarla tartıştığında Allah onu üstün getirdi. İbrahim, Sizin Allah’a ortak koştuklarınızdan ben nasıl korkarım? Siz ise Allah’ın, hakkında size hiçbir delil indirmediği şeyleri O’na ortak koşmaktan korkmuyorsunuz. Öyleyse, biliyorsanız iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? dedi. Ardından Allah, İşte bu, kavmine karşı İbrahim’e verdiğimiz delilimizdir (En‘âm 83), buyurdu.
Müsennâ bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Huzeyfe bize rivayet etti, dedi ki: Şibl bize İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den rivayet etti: İbrahim’in onlara, İki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? diye sorması, İbrahim’in delilidir.
Muhammed b. Amr bana rivayet etti, dedi ki: Ebû Âsım bize rivayet etti, dedi ki: Îsâ bize İbn Ebî Necîh’ten, o da Mücâhid’den Yüce Allah’ın İbrahim hakkında haber verdiği, Öyleyse iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? sözü hakkında rivayet etti; Mücâhid: Bu, İbrahim’in delilidir, dedi.
Kāsım bize rivayet etti, dedi ki: Hüseyin bize rivayet etti, dedi ki: Haccâc bana İbn Cüreyc’den rivayet etti; İbn Cüreyc, Öyleyse, biliyorsanız iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? sözü hakkında şöyle dedi: Bir tek Rabbe ibadet eden mi, yoksa birçok rabbe ibadet eden mi? Kavmi, Bir tek Rabbe iman edenler, der.
Yûnus bana rivayet etti, dedi ki: İbn Vehb bize haber verdi, dedi ki: İbn Zeyd, Öyleyse, biliyorsanız iki taraftan hangisi güven içinde olmaya daha layıktır? sözü hakkında şöyle dedi: Allah’tan başkasından korkup Allah’tan korkmayan mı, yoksa Allah’tan korkup O’ndan başkasından korkmayan mı? Bunun üzerine Yüce Allah, İman eden ve imanlarını zulümle karıştırmayanlar var ya… (En‘âm 82), buyurdu.
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…