1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31 – 32 – 33 – 34 – 35 – 36 – 37 – 38 – 39 – 40 – 41 – 42 – 43 – 44 – 45 – 46 – 47 – 48 – 49 – 50 – 51 – 52 – 53 – 54 – 55 – 56 – 57 – 58 – 59
Duhân Suresi, Kur’an’ın 44. suresi olup Mekke döneminde indirilmiştir ve 59 ayetten oluşur. Adını, 10. ayette geçen ve “duman” anlamına gelen “duhân” kelimesinden alır. Surede Kur’an’ın indirilişi, Allah’ın kudreti, inkârcıların durumu, geçmiş toplumların akıbetleri ve ahiret hayatı üzerinde durulur.
Surenin başlangıcında Kur’an’ın mübarek bir gecede indirildiği belirtilir. Bu gecede her hikmetli işin Allah’ın emriyle takdir edildiği ifade edilir. Kur’an’ın insanlara bir rahmet ve uyarı olarak gönderildiği vurgulanır. Böylece vahyin ilahi kaynaklı olduğu ve insanların doğru yolu bulmaları için indirildiği açıklanır.
Duhân Suresi’nde Allah’ın göklerin, yerin ve bunların arasındaki her şeyin Rabbi olduğu belirtilir. O’ndan başka ilah bulunmadığı, hayat verenin ve öldürenin yalnızca Allah olduğu ifade edilir. Buna rağmen insanların bir kısmının şüphe ve gaflet içinde yaşamaları eleştirilir.
Sureye adını veren bölümde, insanların göğü kaplayan açık bir dumanı beklemeleri istenir. Bu dumanın insanları saracağı ve bunun acı bir azap olacağı belirtilir. İnsanların bu sıkıntı sırasında Allah’a yönelip azabın kaldırılmasını isteyecekleri, ancak daha sonra tekrar eski inkârlarına dönecekleri anlatılır.
Duhân Suresi’nde Musa ile Firavun kıssasına da yer verilir. Musa’nın Allah’ın ayetleriyle Firavun’a gönderildiği, ancak Firavun ve ileri gelenlerinin onu yalanladıkları belirtilir. Sonunda Allah’ın İsrailoğulları’nı kurtardığı, Firavun ve ordusunu ise helak ettiği anlatılır. Böylece Allah’ın müminlere yardım ettiği ve zalimleri cezalandırdığı vurgulanır.
Surede İsrailoğulları’na verilen nimetler de hatırlatılır. Allah’ın onları seçkin kıldığı, çeşitli mucizeler gösterdiği ve büyük nimetler verdiği belirtilir. Ancak insanların nimetlere karşı nasıl davranmaları gerektiği konusunda ibret almaları istenir.
Duhân Suresi’nde ahiret hayatı geniş şekilde ele alınır. İnkârcıların dirilişi reddetmelerine karşılık, kıyametin mutlaka gerçekleşeceği bildirilir. Hesap gününün bütün insanlar için belirlenmiş bir vakit olduğu ve hiç kimsenin ondan kaçamayacağı ifade edilir.
Surede cehennem ehlinin durumu da anlatılır. Özellikle “zakkum ağacı”ndan söz edilir ve onun günahkârların yiyeceği olacağı belirtilir. Kaynar su ve çeşitli azap sahneleri tasvir edilerek inkârcılar uyarılır.
Buna karşılık Allah’tan sakınan kimselerin cennetlerde güven içinde yaşayacakları bildirilir. Onların çeşitli nimetlere kavuşacakları, güzel elbiseler giyecekleri ve huzur içinde bulunacakları anlatılır. Ölüm korkusundan uzak olacakları ve Allah’ın büyük lütfuna erişecekleri müjdelenir.
Surenin son bölümünde Kur’an’ın insanların öğüt alabilmeleri için kolaylaştırıldığı belirtilir. Allah’ın Elçisi’ne sabırlı olması emredilir ve inkârcıların sonlarının yakında ortaya çıkacağı hatırlatılır.
Genel olarak Duhân Suresi, Kur’an’ın mübarek bir gecede indirilişini vurgulayan, Allah’ın kudretini ve birliğini açıklayan, Musa ile Firavun kıssasından ibretler sunan, kıyamet ve ahiret sahnelerini etkileyici biçimde anlatan ve insanları Allah’a iman edip O’nun uyarılarına kulak vermeye çağıran kapsamlı bir suredir.