Cihad’ın şartları

Cihadın vücubu (farz olması) için yedi şart vardır: Müslüman olmak, buluğa girmek, akıllı olmak, hür olmak, erkek olmak, cihada mani hallerden uzak olmak ve gerekli parayı bulmak. Müslüman, baliğ ve akıllı olmak, diğer fer’i hükümlerin de farz olması için gerekli şartlardır. Çünkü kafir olan bir kimseye cihad konusunda güven duyulamaz. Deli olan da cihad edemez, çocuk ise (cihada tam vakıf olmadığı için) açıkçası zaafiyeti söz konusudur. İbn Ömer’den nakledildiğine göre; “Kendisi on dört yaşında olduğu halde Uhud savaşına katılmak için Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’den izin istedi, (ama) ona izin vermedi, on beş yaşına geldiğinde ise Hendek savaşına katılmak için izin istedi, ona ise izin verdi.” Buhari ve Müslim ittifak etmişlerdir.
Hürriyete gelince, çünkü cihad bir mesafenin kat edilmesine bağlı olan bir ibadet olduğundan -hac konusunda olduğu gibi- bir köleye de dolayısıyla cihad etmek farz değildir. Erkek olmaya gelince bu noktada Hz. Aişe’den rivayet edildiğine göre, kendisi: “Ey Allah’ın Resulü! Kadınlara cihad var mıdır?” diye sordum. Şöyle buyurdular: “Kadınların, içerisinde savaş bulunmayan cihadı vardır: Bunlar Hac ve umredir.”
Çünkü kadınlar zayıf (yaratılmış) oldukları için onlara cihad farz olmaz; bu sebeple de savaşmaya gönderilmezler.
Cihada mani hallerden uzak olmaya gelince; Bu ise ama ve topal olmaktan ve hastalıktan salim olmasıdır. Nitekim bu, Yüce Allah’ın: “Amaya güçlük yoktur, topala güçlük yoktur, hastaya da güçlük yoktur.” (Nur Suresi: 61) buyruğu gereği şarttır. Çünkü bu özürler, kişiyi cihad etmekten engeller. Körlüğe gelince, bu zaten malumdur, ama (bineğe) binmeye ve yürümeye engel teşkil etmeyen, bir de düşmanla savaşın kızıştığı bir çatışmada onu savaşmaktan alıkoymayan az bir körlüğü varsa, bu hali onu cihadın vücubiyetinden engellemez. Çünkü cihad etmeye elverişlidir; dolayısıyla da tek gözü kör olan kimseye benzer. Aynı şekilde cihad etmekten engelleyen hastalığın da şiddetli bir hastalık olması gerekmektedir. Ama diş ve hafif bir baş ağrısı gibi küçük hastalıklar ise onu, cihadın vücubiyetinden engellemez. Bunlar onu cihad etmekten engelleyen özürlerden sayılmaz; dolayısıyla tek gözü kör olan kimseye benzemektedir.
Gerekli parayı bulmaya gelince; bu da Yüce Allah’ın şu buyruğu gereği şarttır: “Allah ve Resulü için (insanlara) öğüt verdikleri takdirde, zayıflara, hastalara ve (savaşta) harcayacak bir şey bulamayanlara günah yoktur. Zira iyilik edenlerin aleyhine bir yol (sorumluluk) yoktur…” (Tevbe suresi: 91) Çünkü cihad etmek ancak birtakım aletlerle (silahlarla) icra edilmesi gerektiğinden, bunları almaya da muktedir olması gerekmektedir.