Beş vakit namazın cemaatle kılınması farzdır. Bunu Ata, Evzai ve Ebu Sevr söylemiştir. Çünkü Yüce Allah şöyle buyurur: “Sen de içlerinde bulunup onlara namaz kıldırdığın zaman…” (Nisa suresi: 102) Şayet cemaatle namaz farz olmasaydı, korku durumunda kılınmamasına ruhsat verilirdi. Ancak bu nedenden dolayı namazın vecibelerini yerine getirmemek caiz değildir.
Nitekim Ebu Hureyre’den nakledildiğine göre Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Nefsim elinde olana yemin olsun, içimden öyle geçiyor ki, birine cemaate namaz kıldırmasını emredeyim. Sonra o cemaati bırakıp namaza gelmeyen kimselere gideyim. Onlar için birçok odun demetleri yığdırayım da kendileri içlerinde iken üzerlerine evlerini yakıversinler!” Buharî ve Müslim ittifak etmiştir. Müslim’de ise: “Namaza şahid olmayan topluluğa…” şeklinde gelmiştir.
Bir de gözleri görmeyen şahısla ilgili gelen hadiste Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): “Namaza çağrılan nidayı (ezanı) işitiyor musun?” buyurdu. Ama: “Evet” deyince, bunun üzerine: “O zaman icabet et.” cevabını vermiştir.
İmam Malik, Sevri, Ebu Hanife ve İmam Şafii ise cemaatle namazı vacip (farz) saymamışlardır. Çünkü Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): “Cemaatle kılman namaz, tek başına kılman namazdan yirmi yedi derece daha faziletlidir.” buyurmuştur. Hadisi hakkında Buharî ve Müslim ittifak etmiştir.
Bir de Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), “Biz namazımızı bineklerimizin üzerinde (tek başına) eda ettik.” diyen kişilere karşı çıkmamıştır. Bunun, cemaatle namaz kılmanın şart olmayacağına delalet ettiği şeklinde cevap verilmiştir.
Nitekim bu konu hakkında bir tartışma da gelmemiştir. Haccın vaciplerinde olduğu gibi burada da söz konusu olan “vaciplik” ile şart olması anlaşılmamaktadır.