Ey kitap ehli! İbrahim hakkında niçin tartışıyorsunuz? Oysa Tevrat da İncil de ancak ondan sonra indirilmiştir. Aklınızı kullanmıyor musunuz?
Okunuşu ve Kelime Anlamı
Ya ehle l-kitabi lime tuhaccune fi ibrahim (ey kitap ehli İbrahim hakkında neden tartışıyorsunuz) ve ma unzileti t-tevratu vel-incilu illa min ba‘dih (Tevrat ve İncil ondan sonra indirildi) e-fe-la ta‘kılun (akletmez misiniz)
Mukatil Tefsiri
“Ey kitap ehli! İbrahim hakkında neden tartışıyorsunuz?”; yani neden İbrahim hakkında çekişiyorsunuz? Bunun sebebi şuydu: Yahudi önderlerinden Ka‘b b. Eşref, Ebû Yâsir, Ebû’l-Hakîk ve Zeyd b. et-Tâbûh ile Necran Hristiyanları şöyle diyorlardı: “İbrahim bize daha yakındır. Peygamberler bizdendir ve bizim dinimiz üzerindeydiler. Senin istediğin sadece bizim seni rab edinmemizdir; Hristiyanların Îsâ’yı rab edindikleri gibi.”
Hristiyanlar da şöyle dediler: “Senin bu çağrınla istediğin şey, Yahudilerin Üzeyr’i rab edindikleri gibi bizim de seni rab edinmemizdir.” Bunun üzerine Nebî şöyle dedi: “Bundan Allah’a sığınırım. Ben sizi yalnızca Allah’a ibadet etmeye ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmamaya çağırıyorum.”
Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayeti indirdi: “Ey kitap ehli! İbrahim hakkında neden tartışıyorsunuz?”; yani onun sizin dininiz üzere olduğunu iddia ederek neden çekişiyorsunuz? “Tevrat ve İncil ancak ondan sonra indirildi”; yani İbrahim’in ölümünden sonra indirildi. “Hâlâ akletmeyecek misiniz?”
Taberi Tefsiri
Ebû Cafer et-Taberî şöyle demektedir: Yüce Allah’ın: “Ey kitap ehli!” buyruğuyla kastettiği kimseler, Tevrat ve İncil ehlidir. Allah’ın: “İbrahim hakkında niçin tartışıyorsunuz?” buyruğunun anlamı ise şudur: Ey Tevrat ve İncil ehli! Allah’ın dostu olan İbrahim hakkında neden birbirinizle çekişiyor, neden onun dini konusunda tartışıyorsunuz?
Onların İbrahim hakkındaki tartışmaları, her grubun İbrahim’in kendi dinlerinden olduğunu iddia etmesiydi. Yahudiler onun Yahudi olduğunu, Hristiyanlar ise Hristiyan olduğunu söylüyorlardı. Yüce Allah onların bu iddialarını yanlışlayıp çelişkilerini ortaya koyarak şöyle buyurdu: Siz nasıl olur da İbrahim’in sizin dininiz üzere olduğunu iddia edersiniz? Halbuki sizin dininiz ya Yahudilik ya da Hristiyanlıktır. Yahudiler dinlerinin Tevrat’a bağlılık ve onun hükümleriyle amel etmek olduğunu söylerler. Hristiyanlar da dinlerinin İncil’e bağlılık olduğunu söylerler. Oysa Tevrat ve İncil, İbrahim’in ölümünden çok sonra indirilmiştir. Böyleyken İbrahim nasıl sizin dininizden olabilir? Bu durumda onun hakkında tartışmanızın ve onu kendi dininize nispet etmenizin ne anlamı vardır?
İbn Abbas’tan şu rivayet edilmiştir: “Necran Hristiyanları ile Yahudi hahamları Resulullah’ın yanında toplandılar ve İbrahim hakkında tartıştılar. Yahudiler: ‘İbrahim ancak Yahudiydi’ dediler. Hristiyanlar ise: ‘İbrahim ancak Hristiyandı’ dediler. Bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: ‘Ey kitap ehli! İbrahim hakkında niçin tartışıyorsunuz? Tevrat da İncil de ancak ondan sonra indirildi. Hâlâ aklınızı kullanmıyor musunuz?’ Allah onlara Tevrat ve İncil’in İbrahim’den sonra indirildiğini, dolayısıyla Yahudilik ve Hristiyanlığın da ondan sonra ortaya çıktığını bildirdi.” (Âl-i İmrân 65)
Katâde de şöyle demiştir: “Allah onların İbrahim hakkında tartışmalarını reddetti. Çünkü onlar İbrahim’in Yahudi veya Hristiyan olduğunu iddia ediyorlardı. Oysa Yahudilik Tevrat’tan sonra, Hristiyanlık da İncil’den sonra ortaya çıkmıştır.” (Âl-i İmrân 65)
Başka bazı âlimler ise ayetin özellikle Yahudilerin İbrahim’i kendilerine nispet etmeleri hakkında indiğini söylemişlerdir. Katâde şöyle rivayet etmiştir: “Resulullah Medine Yahudilerini ortak söze çağırmıştı. Onlar İbrahim hakkında tartışıyor ve onun Yahudi olarak öldüğünü iddia ediyorlardı. Bunun üzerine Allah onların bu iddiasını yalanladı ve İbrahim’in onlardan olmadığını bildirdi.” (Âl-i İmrân 64-65)
Mücahid ise şöyle demiştir: “Yahudiler ve Hristiyanlar İbrahim’in kendilerinden olduğunu iddia edince Allah onu onların iddialarından uzak tuttu ve onu hanif olan müminlere kattı.” (Âl-i İmrân 65)
Allah’ın: “Hâlâ aklınızı kullanmıyor musunuz?” buyruğunun anlamı ise şudur: Siz, Yahudilik ve Hristiyanlığın İbrahim’den sonra ortaya çıktığını bildiğiniz halde, nasıl olur da onun Yahudi veya Hristiyan olduğunu iddia edersiniz? Hiç düşünmüyor, hiç gerçeği kavramıyor musunuz?
Hz.Ateist Tefsiri
Henüz eklenmedi…