Baş ve yüzdeki yaraların ilerlemesi neticesinde kemiğin kırıldığı yaradır.
el-Muvaffak der ki: Bu tür yaralar hakkında Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in bir ölçü takdir ettiği bize ulaşmamıştır. Bize ulaşan kavli noktasında, ilim ehlinden bu miktarın develerden onda bir kadar erş olarak verileceğidir. Bunu, Kubeysa b. Züeyb, Zeyd b. Sabit’ten rivayet etmiştir. Nitekim Katade, İmam Şafii ve el-Anberi de bunu kabul etmiştir. Buna yakın bir görüşü Sevri ve rey ashabı da söylemiştir ancak onlar haşime (kemiğin kırıldığı yara) hakkında dirhemden olmak üzere onda birisinin verileceğini ileri sürmüşlerdir. İmam Malik’ten şöyle dediği nakledilmiştir: Haşime’yi bilmiyorum, ancak muvaddıha’da beş deve, haşime’de ise hakimin vereceği karar geçerlidir.
el-Muvaffak şöyle de demiştir: Bizim lehimize Zeyd (radıyallahu anh)’ın kavli gelmiştir. Buna benzer ifadeler gösteriyor ki bunlar nasslara dayanmış olmaktadır. Çünkü kendi dönemlerinde buna karşı çıkan olmamıştır; dolayısıyla bir icma meydana gelmiştir. Bir de haşime (kemiğin kırıldığı yara), muvaddıha (baş ve yüzdeki kemiği ortaya çıkaran yaralar gibi) yaralanmalardan daha büyük yaralanmalardır ve özel bir isme hastır, o vakit –me’mûme’de olduğu gibi– bunda takdir edilen bir ölçü bulunmaktadır. Kafasına biri vurur kemik de kırılır; ancak yara olarak açılıp da ortaya çıkmazsa, o vakit –ihtilafsız olarak– bunda haşime diyeti gerekli olmaz.
Haşime için iki şey vacip olur:
Haşime türü yaralamalarda beş deve verilir. Çünkü yaralamada kemiği gösterir ve kemik kırılırsa, bu durumda on deve diyeti vacip olur: Beşi yaralanıp kemik belirdiği için diğer beşi de kemik kırıldığı içindir. Ama yaralamada kemik kırılır da kemiği gösteren yara ortaya çıkmazsa, o zaman sadece beş deve diyet vacip olur.
O vakit hükümet (hakimin vereceği diyet kararı) gerekli olur. Zira yara görünmediği halde kemik kırılmıştır, bu yönüyle burun kemiğinin kırılmasına benzemektedir.