Diyetin vacip oluşunun temeli, Kitap, Sünnet ve icmaya dayanır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Yanlışlıkla bir mümini öldüren kimsenin, mümin bir köle azat etmesi ve ölenin ailesine teslim edilecek bir diyet vermesi gereklidir. Meğer ki ölünün ailesi o diyeti bağışlamış ola…” (Nisa Suresi: 92)
Ebubekir b. Muhammed b. Amr b. Hazm’ın, babasından ve dedesinden yaptığı rivayete göre, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)’in Yemenlilere yazdığı mektupta farzlar, sünnetler ve diyetler yazılıydı. Mektupta şöyle de yazılıydı: “Şüphesiz bir adamın diyeti yüz devedir…”
İbn Abdilberr şöyle demiştir: Bu mektup siyerciler nezdinde meşhur olup, ilim adamlarınca da bilinmektedir. Haddi zatında isnada bile gerek duymayacak şekilde gelmiştir; zira kabul ve marifet yönünden insanların telakki ettikleri türde gelen tevatüre benzemektedir.
İlim adamları, genel olarak diyetin vacip oluşu hakkında icma etmişlerdir.