Oğula karşılık baba öldürülmez. Bunu, İmam Malik, Sevri, Evzâî, İmam Şafii, İshak ve rey ashabı söylemiştir. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem): “Oğula karşılık baba öldürülmez.” buyurmuştur.
İbn Abdilberr der ki: Bu hadis, Hicaz ve Irak’taki ilim ehli nezdinde meşhur olarak bilinen bir hadis olmasının yanında, kendisinden istifade edilmiş; meşhur oluşu, kabulü ve amel edilişi bakımından isnadı, benzer senetle meşhurluğu sorumluluk ortaya koyacak türdendir. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle de buyurmuştur: “Sen de, malın da babana aitsiniz.” Bunun izafe edilmesi, babanın oğluna malik olmasından kaynaklanmaktadır. Buna göre gerçek mülkiyet sabit olmadığına göre, söz konusu izafe, kısasın icra edilmemesi noktasında bir şüphe olarak baki kalır. Zira bu, mevcut olmasının bir sebebi olduğuna göre, o vakit bunun olmadığına dair bir sebebi tasallut etmeye gerek yoktur. Zikri geçen ifadeler ise genel gelen ifadeleri tahsis etmektedir.
İmam Malik ise şöyle demiştir: Eğer kılıçla vb. düzeltmek için adamı öldürmüş olursa, bundan sebep kendisi öldürülmez. Ama onu kesecek yahut öldürmek kasdıyla bunu yapmış olursa, bununla amden öldürmeyi hedeflediği ve terbiye etmek amacı da güdülmediği şüphesi oluşmayacağından, kendisine kısas uygulanır.
Ne kadar yukarıya da çıksa, dede bu konuda baba gibi değerlendirilir ve çoğunluğun görüşüne göre ister baba yahut anne tarafından dede olsun, fark etmez. Onlara göre babanın oğlundan dolayı kısastan düştüğü gibi dede de düşer; çünkü dede de bir baba sayılır ve nassın genel kapsamına o da girer.
el-Hasen b. Hayy ise o vakit dedeye kısas gerekir, demiştir.
Anne de bu konuda baba gibidir. Mezhebimize göre doğrusu da budur. Babadan kısasın kalkacağını ifade edenlere göre amel de bunun üzerinedir. Çünkü anne de ebeveynden birini oluşturduğu için, bu açıdan babaya benzemektedir. Bir de anne, iyilik yapılmaya en ziyade hak sahibi olandır. O vakit (oğlundan dolayı) kendisinden kısasın kalkmasına o daha çok hak sahibidir.
Ne kadar yükseğe de çıksa, nine bu konuda anne gibidir; ister baba, ister anne tarafından nine olsun, fark etmez. Dede hakkında zikri geçen ifadelerin aynısı burada da geçerlidir.