Haksız yere cana kıymanın haramlığı noktasında Müslümanlar icma etmişlerdir. Bu konunun temeli, kitap, sünnet ve icma’ya dayanmaktadır.
Yüce Allah şöyle buyurmuştur: “Yanlışlıkla olması dışında bir müminin bir mümini öldürmeye hakkı olamaz.” (Nisa Suresi: 92)
Şöyle de buyurur: “Kim bir mümini kasden öldürürse cezası, içinde ebediyen kalacağı cehennemdir. Allah ona gazap etmiş, onu lanetlemiş ve onun için büyük bir azap hazırlamıştır…” (Nisa Suresi: 93)
İbn Mesud’dan nakledildiğine göre Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Allah’tan başka ibadete layık hiçbir ilah bulunmadığına ve benim de Allah’ın elçisi olduğuma şehadet eden Müslüman kimsenin kanını akıtmak şu üç sebebin dışında asla helal değildir: Evlilik yapmışken zina eden dul, öldürdüğü kişiye karşı öldürülen, İslam dininden dönüp İslam camiasından ayrılan.” Bu hadis hakkında Buhari ve Müslim ittifak etmiştir.
Mümini öldürmenin haramlığı hususunda ümmet arasında bir ihtilaf yoktur. Dolayısıyla bir kimse kasden öldürmüş olursa, fâsık olur ve durumu da Allah’a kalmıştır; dilerse ona azap eder, dilerse bağışlar. Onun yapacağı tevbe ise ilim ehlinin çoğunluğuna göre geçerli ve makbuldür. Çünkü Allah’u Teala: “Allah, kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz; bundan başkasını, (günahları) dilediği kimse için bağışlar.” (Nisa Suresi 48) buyurmuştur.
Bunun yanında yüz kişiyi öldüren adamla ilgili gelen hadis de buna delil teşkil etmektedir. Zira tevbe, kâfir bir kimseden bile kabul edildiğine göre, Müslüman kardeşini öldüren kimseden kabul edilmesi öncelikli olarak makbuldür.
İbn Abbas der ki: Müslüman kardeşini öldüren bir kimsenin tevbesi makbul değildir. Zira “Kim, bir mümini kasden öldürürse cezası, içinde ebediyen kalacağı cehennemdir. Allah ona gazap etmiş, onu lanetlemiş ve onun için büyük bir azap hazırlamıştır…” (Nisa Suresi 93) ayeti bunu ifade eder; çünkü en son nazil olan ayet budur ve onu hiçbir ayet de nesh etmemiştir. Ayetin lafzı, haber verme şeklinde gelmiştir; haber şeklinde gelen ayetler ise nesh edilmez.
(Ama) bu ayetin tevbe etmemesi halinde (cehennemlik olacağı) şeklinde yorumu yapılıp cevap verilmiştir. Yahut azap edeceği vakit bu kimsenin cezasının böyle olacağı ama dilerse de onu bağışlayabileceği ifade edilmiştir. “Bu gelen ayet ise nesh edilmez.” sözlerine gelince buna biz, lakin tahsis ve tevil olarak gelebilir, şeklinde cevap veririz.