Efendi münasebette bulunmuş olduğu ümmü ve veledini veya cariyeyi azad edecek olursa, bu durumda onlar tam bir hayız süresi geçirmedikçe (başkasıyla) evlenemezler. Aynı şekilde mülkünde olduğu halde onları evlendirmek istediğinde de, bir hayız süresi geçmesiyle beri olması beklenir, ardından evlendirir. Mezhebimiz, burada hayız görme şekliyle ibra edilecek olan bayanların kuru sahiplerinden oldukları noktasında ihtilaf etmemiştir. Bu, Şafii mezhebinin de kavlidir. Zira bu kadınlar, (ümmü veled ve cariye) efendisinin yatağına bağlı kimselerdir. Bu sebeple -kocası ölmüş kadının hükmünde olduğu gibi- ibra olmadan başkasının yatağına intikal etmeleri caiz olmaz.
Rey ashabı ise: Bu durumda kadın ibra etmiş olmaz; çünkü efendisinin kendisini satma hakkı vardır. Buna göre sanki onunla cinsel temas kurmayıp da onu evlendirmesine benzemektedir, demişlerdir. (Ancak) satması halinde onun (efendisinin) yatağına ait olmayacağı ve karısı da ibra etmediği sürece onu satın alan müşterinin kendisiyle cinsel temas kurmasının helal olmayacağı yönünce cevap verilmiştir. O zaman durum suların (menilerin) karışmasına da götürmüş olmayacaktır. Bu nedenledir ki -evlendirmenin tersine- iddet bekleyen ve evlenmiş olan bu durumdaki kadınlar hakkındaki satış, geçerlilik arz etmektedir.
Bunlar, eğer kuru sahiplerinden değillerse, bu takdirde ibra olmaları ümmü veled hakkında zikri geçen hükümle aynıdır. Aynı şekilde adam ölür de geride cariyesi kalsa ve kendisiyle (öncesinde) cima etmiş olsa ama kuru sahiplerinden ise -bir görüşe göre- o vakit onun ibrası tek bir hayız görmekle neticelenir; çünkü hür değildir.
Alışveriş, hibe, miras ve diğer mülk edinme şekillerinden birisiyle olmak üzere bir cariyeye malik olan kimsenin -bekar olsun dul olsun, küçük yahut büyük olsun, hamile olsun veya olmasın- ibrası gerçekleşmedikçe kendisiyle cinsel temas kurması helal olmaz. Bunu, içlerinde İmam Malik, İmam Şafii ve rey ashabının da yer aldığı ilim adamlarının çoğu söylemiştir. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem), Evtas’ın köleleri hakkında, kendisine: “Hamile olan kadın doğurmadıkça, hamile olmayan kadın bir hayız görmedikçe kendisi ile ilişkide bulunulmaz.” buyurmuştur.
Cariyesini satmak istemesi halinde, eğer kendisiyle ilişkiye girmemiş ise cariyenin ibrası gereklilik arz etmez, lakin hamile kalıp kalmadığının bilinmesi için ibrası müstehap görülmüştür. Zira o vakit müşteri katında daha ihtiyatlısı icra edilmiş ve tartışmalara da kapı aralanmamış olur. Eğer kendisiyle ilişkiye girmiş olur ve kadın da (cinsellikten kesilmiş) evlenme ümidi olmayan bir bayan ise bu durumda ibrasını ibraz etmesi erkeğe vacip değildir. Çünkü hamile olmayacağı aşikardır. Kadın eğer hamile kalabilen bayanlardan olursa, o zaman ibrasını ibraz etmesi erkeğe vacip olur. Bunu, Nehfü ve Sevrl söylemiştir. Çünkü müşterinin kendi suyunu (menisini) muhafaza etmesi gereklilik arz edeceğinden, aynı durum satış için de gereklidir.
Bir de ibra öncesi satışın sıhhati ve cevazı noktasında onun ümmü veled olma ihtimaline dair bir tür şüphe mevzu bahis olacağından, bu sebeple söz konusu olan ihtimali ortadan kaldırmak için ibrası vacip olur.
İmam Ahmed’den gelen bir diğer görüşe göre, o vakit o kadının ibrası vacip değildir. Bu ise Ebu Hanife, İmam Malik ve İmam Şafii’ye ait görüştür. Zira ibrayı ibraz etmek müşteriye gereklidir, satıcıya gerekli değildir.
el-Muvaffak der ki: Arkadaşlarımız, evlenme ümidi kalmış olanla diğerleri arasında bir ayrım yapmaksızın, kendisiyle münasebet kurulmuş olan tüm cariyeler hakkında iki görüşün olduğunu zikretmişlerdir. Evla olan evlenme ümidi kalmayan hakkında bunun vacip olmayacağıdır. Çünkü vacip olma illeti, hamile kalma ihtimalidir, halbuki o da, diğerleri de bundan oldukça uzaktır; dolayısıyla aslolan hamile olmayacağıdır. Öyleyse sırf bu sebebe binaen hüküm vermekle bu sabit olmaz.