Mezhebimizde sahih olan görüşe göre şefi hakkı olan bir ortak payı şef’ilerden birisi alacak olursa, mal ve mülklerinin miktarına göre onlar arasında bu taksime tabi tutulur.
Bunu, İmam Malik, İshak ve Ebu Ubeyd söylemiştir. İmam Şafii’nin iki görüşünden birisini de bu oluşturmaktadır. Çünkü bu, mal sebebiyle istifade edilen bir hak olduğundan, o zaman -ev kirasında olduğu gibi- mallarının miktarına göre söz konusu olmaktadır.
İmam Ahmed’den gelen ikinci görüşe göre bu durumda onlar, adam başı aralarında (sayısına göre) taksim edilir.
Bunu da Sevrl ve rey ashabı söylemiştir. Çünkü onlardan her bir kişi, eğer tek olarak ortaya çıkmaya kalksa, malın hepsine hak sahibi olur; ama toplu halde ortaya çıkacak olurlarsa, o zaman eşitlenirler, tıpkı miras konusundaki oğulların durumu gibi.
Şöyle cevap verilmiştir: Bir defa oğullar, sebep konusunda eşittirler, bu ise oğul olmaları dolayısıyladır, böylece aldıkları miras da eşit konumda bulunmaktadırlar. Konumuzla ilgili olarak onların benzerleri ise payları noktasında şefi olanları eşit kılmaktadır.
Pay, eğer şef’i olanlar arasında söz konusu olur, onlardan kimisi bunu terk eder, geri kalanları da bir şey almazlarsa, bu durumda ya hepsini alırlar yahut hepsini terk ederler, bir kısmını alma hakları yoktur.
İbn Munzir der ki: Kendilerinden ilim aldığım her bir alim, bunun hakkında icma etmiştir. Nitekim bu payın bir kısmını almak demek, müşteriye satışın bölümlere ayrılması ve dağıtılması gibi türlü zarar bulunmaktadır. Zira zarar yine başka bir zararla telafi edilemez.