Rüşte ulaşıp ulaşmadığı, denemeye tabi tutmakla bilinir. Çünkü Yüce Allah:
“Yetimleri (gözetip) deneyin…” (Nisâ Suresi: 6) buyurmuştur.
Yani onları denemeye tabi tutunuz. Deneme ise aynı misliyle harcaması yapılan tasarrufların gidişatını gözlemlemektir.
Denenme vakti ise iki görüşten birisine göre buluğ çağına girmeden evvel olur. Bu, İmam Şâfiî ashabının iki görüşünden birisini oluşturmaktadır. Çünkü ayet-i kerimenin zahirine göre, iki nedenden dolayı onların imtihana/denenmeye tabi tutulmaları buluğ çağından öncesine aittir:
Bir defa, onları “yetimler” olarak isimlendirmiştir ki, yetimler buluğ çağından öncesine verilen isimdir.
Onların denenme süresinin uzatılmasını “tâ ki” anlamına gelen “hatta” lafzını belirterek, buluğ çağına kadar uzatmıştır. Bu da gösteriyor ki, onların denenmeleri buluğdan öncesine aittir.
Bir de denemenin buluğ çağına kadar ertelenmesi, rüşt çağına ermiş olan akıl-bâliğ olanı hacr altına almaya sürükler. Zira hacr konusu, denenmeye ve rüştünün bilinmesine değin uzayıp gider. Buluğ çağından öncesinin denenmesi ise bunu engellemiş olacağından daha evlâ sayılır.
Fakat söz konusu denemeyi gerçekleştirecek olan, alışverişi bilen, iyi ile kötüyü ayırt edebilen seçkin/uzman kişi olur. Velisi, ne zaman ki kendisine tasarruf etmesine izin verecek olursa, icra edeceği tasarruf geçerlidir.
İmam Ahmed başka bir yerde ise söz konusu denemenin buluğ çağından sonra olacağını ima etmiştir. Çünkü bu kimsenin öncesinde icra ettiği tasarrufu, akıl belirtilerinin kendisinde bulunmadığı kimsenin tasarrufu sayılır. Bunun yanında Şâfiî ashabı, zikri geçen iki görüş gibi, denenme vaktinin (ne zaman olacağı) hakkında ihtilaf etmişlerdir.