"Enter"a basıp içeriğe geçin

Filter by Kategoriler

Şart muhayyerliği

Belirli bir süre içinde -süresi kısa olsun, uzun olsun- üzerinde iki tarafın da anlaştıkları satışta muhayyerliği şart koşmak caizdir. Bunu, Ebu Yusuf, Muhammed ve İbn Munzir söylemiştir. Bu, el-Hasen b. Salih, İshak ve Ebu Sevr’den de nakledilmiştir. Çünkü bu, şarta dayanan bir haktır. Öyleyse -vadeli satış gibi- takdiri hakkında şart koşulan şeye dönüş yapar yahut da “akde bağlı süredir” denilir. Bu durumda akid yapan tarafların arasındaki takdirlerine dönüş yapar, vadeli olan satış gibidir.

İmam Malik ise ihtiyaca göre üç günden fazlası için muhayyer olmaya cevaz vermiştir; bu şekilde takdir edileceğini öngörmüştür.

Bunun doğru olmayacağı, zira ihtiyacın gizliliği ve farklılığı sebebiyle hükmü buna göre bağlamanın mümkün olmayacağı, şeklinde cevap verilmiştir.

Ebu Hanife ve İmam Şafii ise; Üç günden fazlasının caiz olmayacağını söylemişlerdir. Çünkü muhayyerlik alışverişin muktezasını nefyeder. Muhayyerlik, mülkü, satış gerekliliğini ve mutlak tasarrufu kısıtlar, sadece ihtiyaç durumuna göre caiz olur; dolayısıyla azına cevaz verilir ve bunun asgari ölçüsü de üç gündür.

Bunun da doğru olmayacağı, çünkü satışın mülkün intikal etmesi anlamına geldiği, dolayısıyla da muhayyerliğin bunu nefyetmeyeceği, şeklinde cevap verilmiştir.

el-Muvaffak der ki: Bunu kabul edecek olursak . . . (O zaman) sadece bir mahaldeki mana için asıl hakkında ihtilaf edilecek olursa, bu takdirde hükmün bu manaya geçmesi icap eder.

Muhayyerlik şartı akit yapan her iki taraf için de caizdir; bunun yanında ikisinden sadece birisi için de caiz olabilir. İkisinin sadece birisi hakkında şart koşması, diğerine ise şart koşmaması da caizdir; çünkü bu ikisine ait bir hakları sayılmaktadır. İkisine birlikte caiz kılınmış olması ise sadece onlara merhametten dolayıdır; öyleyse ikisi de buna razı olurlarsa, caiz olur.

Şayet muhayyerlik şartını bir ecnebi şart koşarsa, bu da geçerlidir. Koştuğu bu şart kendisi hakkındadır ve başkası için de vekillendirme şeklinde söz konusu olur. Bunu, Ebu Hanife ve İmam Malik söylemiştir. Çünkü (satışta) muhayyer olmaları şartına itimad edilir ve alışveriş bu şekilde aralarında icra edilir. Nitekim ikisinin şartı tashih etmeleri de mümkündür, bunun yanında şartı tashih etmeleri ellerindeyken alışverişi bozmaları ise caiz değildir. Buna göre her şart koşan taraf ve vekili hakkında feshetme bu şekilde ele alınır. İmam Şafii’nin ise bu minvalde iki görüşü gelmiştir ve bir görüşüne göre ise bu, sahih değildir.

Chat
Sohbet Yükleniyor...

https://kutsalayet.de/aldatmama-gabn-seklindeki-muhayyerlik/,https://kutsalayet.de/mechul-sureyle-muhayyerlik-sarti/

Bu sayfanın içeriğini kopyalayamazsınız