Alışverişteki muhayyerlik kimi yerlerde aldatma (gabn) şeklinde söz konusu olur, şöyle ki;
Kafileleri karşılamak şeklinde kişi aldatılabilir. Bu kervanlar (yanlarında bulunan mallara) geçer, kişi onlarla karşılaşılır, kendilerinden bir şeyler satın alır ve bu durumda (değerini bilmediği için) onlar tarafından aldatılır.
Neceş (müşteriyi aldatma ve kızdırma) şeklinde satış yapmakla kişi aldatılır. Birinci ve ikinci maddelerdeki konuların izahı gelecek.
Müstersil şeklinde iken aldatılır. Kişi normalin dışına çıkan bir şekilde aldatılacak olursa, akdi feshetmek ve sürdürmekte kendisi muhayyer sayılır. Bunu, İmam Malik söylemiştir. Çünkü bu bir aldatmadır ve malın değerini bilmediğinden alıcıya muhayyerlik hakkı doğar. Tıpkı kervanla karşılaşıp da aldatılan kimse gibidir. Kimisi de (müstersil hakkında) şöyle demiştir: Bu durumda satış gerçekleşir, feshetme hakkı da yoktur. Bu ise Ebu Hanife ve İmam Şafii’nin mezhebidir. Çünkü mal salim bir şekilde bulunduğu halde kıymetinin eksik oluşu -müstersil olmayan gibi- akdin lüzumuna engel teşkil etmez.
Şöyle cevap verilmiştir: Müstersil olmayan (yani malın kıymetini bilen) bir kimse de kimi zaman gözüyle gördüğü halde aldanabilmektedir; tıpkı ayıplı bir malı bildiği halde onu satın alan kimse gibidir. Aynı şekilde malı kullanır ve onun (kusurlu) olduğunu bilmez, sabit olmasıyla da onun hakkında bilgi sahibi olursa (cayma noktasındaki) muhayyerlik hakkı doğmaz. Çünkü kusurlu ve ayıplı olduğu halde mal kullanmaya devam etmiştir.
İmam Ahmed’den nakledildiğine göre aldanmanın bir sınırı yoktur. (Normalin dışındaki) aldanmayı üçte bir olarak ifade etmişlerdir. Bu, İmam Malik’in kavlidir. Çünkü üçte bir çoktur. Kimisi de altıda bir olarak ifade etmişlerdir. Kimisi de insanların adeten birbirlerini aldatmadıkları sınır olduğu söylenmiştir. Çünkü sınırına dair şeriatın getirmediği bir şeyin ölçüsünde örfe müracaat edilir.