Mi‘râd ile av yapmak

“Mi‘râd”, uçları sivri (ortası kalın) olan bir tür sopadır ve bazen ucu demirden de olabilmektedir. İmam Ahmed der ki: “el-Mi‘râd” oka benzer ve avı vurur, kimi zaman da (ucundaki) demir ava isabet eder, onu yarıp deler ve avı öldürür. Bu şekilde avlanmak mübahtır. Kimi zaman da bu aletteki demir çok ağır olur da av onun ağırlığından yuvarlanarak yere çakılır, işte bu da mübah değildir. Bunu, İmam Şafii, İmam Malik, Sevri, Ebu Hanife, İshak ve Ebu Sevr söylemiştir.
Çünkü bu minvalde Adiy’den nakledildiğine göre, o şöyle demiştir: “Eğer ucu ile atmış ve isabet etmiş olursan o avı ye, ama sopa ile (hayvana sivri uçlarından biriyle değil de) iki ucu arasında kalan kısmıyla isabet etmiş olursan bu durumda o av, yuvarlanıp da yüksek yerden düşmüş gibi sayılır, bu durumda ise onu yeme!” Buhari ve Müslim ittifak etmiştir. Bir lafızda ise; “Yırtıp da delinmiş olan avı ye.” şeklinde geçmektedir. Bu ise (açık) bir nâstır.
Bir de sopanın sivri ucuyla öldürülmesi, mızrağın yahut atılan okun isabet edip vurması hükmü gibi sayılır. Çünkü sopanın ucu sivri ve delmeye müsait olup sivriliği sebebiyle avı öldürebilmiştir. Ama iki ucu arasında kalan kısmıyla isabet etmiş olur ve bu şekilde ölecek olursa bu, ancak ağırlığı sebebiyle öldürmüş sayılacağından, sanki taş atıp da öldürmüş hükmünde değerlendirilir.
Diğer av aletlerinin hükmü de aynı mi‘râd (bir tür sopa)’ın hükmü gibi değerlendirilir, şöyle ki: Şayet iki ucu arasında kalan kısmıyla ava isabet etmiş olur ve yaralamış olmazsan, bu av mübah olmaz. Tıpkı okun enlemesine bir kuşa isabet etmesi ve onu öldürmesi gibi. Keza mızrak, kama ve kılıç da böyle; eğer (ucu ve keskin tarafı ile değil de) enlemesine değmiş olur da avı öldürmüş olursa, tüm bunlar haram olur. Aynı şekilde sivri tarafı isabet eder ama avı yaralamadan (atılan aletin) ağırlığı sebebiyle öldürecek olursa, av mübah olmaz. Çünkü Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem): “Yırtıp da delinmiş olan avı ye.” buyurmuştur. Dolayısıyla onu yaralamadığı için ağırlığı sebebiyle ölmüş sayılacağından, bu yönüyle sopanın iki ucu arasında kalan kısmıyla avı öldürmüş gibi kabul edilir.