Bir defa kurbanı kesecek kimsenin Müslüman olması müstehaptır. Çünkü kurban, Yüce Allah’a bir yakınlıktır; Müslüman olmayan ise bu yakınlığa ehil değildir. Şayet bir zimmi kesmek için vekil tayin edilmiş olsa, onun kesmesi kerahetle birlikte caizdir. Bu, İmam Şafii ve Ebu Sevr’in kavlidir.
İmam Ahmed’den aktarıldığına göre; Müslüman’dan başkasının kurbanı kesmesi caiz olmaz. Bu da İmam Malik’in görüşüdür.
Kurban’dan başka bir hayvanı kesmesi caiz olan bir kimsenin — tıpkı Müslüman gibi — kurbanı da kesmesi caizdir, şeklinde cevap verilmiştir. Müslüman’ın yakını olan (kitap ehli) bir kâfiri — tıpkı mescidleri inşa etmesinde tutması gibi — kesmek için de vekil tayin etmesi caizdir. Müstehap olan ise, hilaftan kurtulmak için Müslüman bir kimsenin kurbanı kesmesidir.
Sahibinin kendi eliyle kurbanı kesmesi daha faziletlidir. Çünkü Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) iki tane koçu kendi elleriyle kesmiştir. Bir de kurbanı kesmek Allah’a yakın olmaktır ve bunu bizzat kişinin kendisinin yapması, başkasını vekil tayin etmesinden daha evladır.
Kurbanı keserken: “Bismillahi vallahu ekber!” der. Zira sabit olduğuna göre, Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) böyle derdi. Nitekim Hz. Enes hadisinde: “Besmele çekip, tekbir getirdi.” şeklinde gelmiştir. el-Muvaffak şöyle der: Bunun müstehap olduğu hususunda ve besmele çekmenin de yeterli geleceği noktasında bir ihtilafın olduğunu bilmiyoruz.
Şayet buna: “Allahım! Bu, Sendendir ve Senin içindir. Allahım! Benden kabul buyur.” ya da “filan kimse adına kabul buyur.” sözlerini de ekleyecek olursa bu, güzeldir. Bunu ilim adamlarının çoğu söylemiştir. Zira Hz. Aişe hadisi şöyledir: “Sonra Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): ‘Bismillahi Allahümme tekabbel min Muhammedin ve âli Muhammedin ve min ümmeti Muhammedin. Allah’ın adıyla… Ey Allahım! Bunu Muhammed’den, Muhammed ailesinden ve Muhammed ümmetinden kabul eyle.’ buyurdu ve kurbanı kesti.”
Kurbanı keseceği vakit, “filan kişi adına” keseceğini söylemek zorunda değildir; çünkü niyet etmiş olması yeterlidir. el-Muvaffak demiştir: Niyetin yeterli olacağı hususunda bir ihtilafın olduğunu bilmiyorum. Adına keseceğini söylemesi ise güzeldir. Rey ehli ise bunu kerih görmüştür. Ama buna az önce geçen Hz. Aişe hadisiyle cevap verilir ki, bu bir nastır ve tersine bir yol izlenemez.